امریکا او ایران په سویټزرلانډ کې د سولې خبرې پای ته ورسولې

د امریکا پرازيډنت ډونالډ ټرمپ او د ایران چارمندانو د 2026 کال د جون 21 په نیټه په سویټزرلانډ کې ديپلوماټیکې خبرې په لوړه کچه پای ته ورسولې ^[2].

د دې خبرو پایساره خورا مهمه ده ځکه چې دوی هڅه کوي د سترېږدې tensãos حل کړي او د ایران لخوا د هرمز تنگو د تړلو وروسته د تېلو نړیوال بازار stabilize کړي.

د ډیپلوماټیکو هڅوの一 برخېدای، امریکا یو عمومي لایسنس صادر کړ چې ایران ته یې د تېلو پلور اجازه ورکوي. د دې اقدام هدف د اقتصادي فشار کمول او د ستراتیژیکي لارې د تړلو له امله د سیمې ناثاباتیا کمول دي. په دې خبرو کې د امریکا نائب پرازيډنت JD Vance او مختلفو میانجيانو برخه درلود چې په سویټزرلانډ کې د دې meetings تسهیلول ^[1].

سره له دې چې د تېلو لایسنس صادر شوی، پرازيډنت ټرمپ وویل چې هغه کولی شي پر وړاندې د ایران پوځي عملیاتونه بیا پیل کړي ^[1]. دا ګمراهي ښيي چې امریکا لاهم د ایران د فعالیتونو په اړه اندیښمنه ده او د ډیپلوماټیکې لارې ترڅنګ د 'maximum pressure' یا سخت فشار پالیسي ساتي.

دواړو هیوادونو د خپلو ډیپلوماټیکو اړیکو د بشپړولو لپاره پر یو ځانګړي مهالوار موافقه کړې ده. چارمندانو وویل چې د سولې د وروستۍ تړیکې لپاره یو roadmap یا پلان په 60 ورځو کې بشپړیدای شي ^[1].

دا خبرې د سیمې د سختو tensãos په माहौल کې ترسره شوې. د ایران لخوا د هرمز تنگو تړلو د انرژۍ د لېږد او نقل‌و‌قله کې لویې اختلالات رامنځه کړي وو، چې له دې امله د سویټزرلانډ سرپرسته غونډه د دواړو ادارو لپاره یو لومړیتوب وګرځېده ^[1].

سره له دې چې د 60-ورځو موده د وړاندې لپاره یو منظم لاره وړاندیز کوي، خو د پوځي مداخلې همغزمانه ګمراهي د یو نازک تعادل ته اشاره کوي. د امریکا اداره د تېلو د لایسنسونو له لارې د اقتصادي ارامښت предоставولو وړتیا او د دې ارادې ترمنځ توازن ساتي چې که پلان تعقیب نشي، نو له زور څخه ګټه پورته کړي [1, 2].