امریکا او ایران په سویټزرلانډ کې د مذاکراتو لومړی ګردون د ۲۰۲۶ کال د جون ۲۱ نیټې ته پای ته ورسوو او د یوې نهایتي تړون په لور د یو پلان (roadmap) په اړه موافقه وکړه [1].
دا تړون د سیمه ییزو tensione ګانو په کمولو او د نیوکلیي بنسټیزې کړکېچې په حل کولو کې یو مهم ګام دی. دا تړون د نړیوالو د انرژۍ بازارونو ثبات او په لبنان کې د یوې تلپاتې ceasefire ترلاسه کولو لپاره هڅه کوي ترڅو په منځنۍ شرق کې د نورو tensione ګانو مخه ونیسي.
مذاکره کوونکو د اقتصادي او امنیتي امتیازاتو په څو کلیدي ټکو کې لومړنی اتفاق ترلاسه کړ. په دې پلان کې د ایران د تېلو د صادراتو لپاره د استثناوو پلي کول او د ځینو منجمدو شتمنیو خوشالې کول شامل دي [1]. دا اقدامات د دې لپاره دي چې ایران ته سمدستي اقتصادي ارامه ورکړي، په داسې حال کې چې دواړه هیوادونه د یو جامع نیوکلیي تړون لپاره کار کوي [3].
دا خبرې، چې د یکشنباره پیل شوې [2]، سیمه ییز ثبات ته هم ځانګړېe پام شوی و. دواړو خواو په لبنان کې د ceasefire څارنې لپاره د یوې ډی-کانفلکشن (de-confliction) سلولې د جوړولو په اړه موافقه وکړه [1]. دا میکانیزم د ناڅاپي پوځي clashes د خطر کمولو او د Strait of Hormuz د خوندیتوب ډاډمنولو لپاره دی [3].
د موافقه شوي مهالندानुसार، دواړه هیوادونه په ۶۰ ورځو کې د یو جامع تړون د نهایتي کولو هدف لري [1]. دا پلان د نیوکلیي وړتیاوو او سیمه ییزو امنیتي اندېښنو په اړه د پختاوې争议 (disputes) د حل لپاره د یو چوکاټ په توګه کار کوي [3].
د دواړو هیوادونو چارواکو په لومړۍ Sesson کې د څارنې سلولې د تخنیکي جزیاتو او د هغه ځانګړو شتمنیو په اړه چې باید خلاصه شي، کار وکړ. دا پروسه অব্যাহত ده پداسې حال کې چې دواړه خواوې د سویټزرلانډ له ځای څخه د پلان د پلي کولو مرحلې ته لیږدای de [2].
“دواړه هیوادونه په ۶۰ ورځو کې د یو جامع تړون د نهایتي کولو هدف لري.”
د نهایتي تړون لپاره د ۶۰یزې کړنۍ ټاکل د بیړنيتوب یو لوړ کچه او د tensione ګانو د کمولو لپاره د متقابلې ګټې ښکاره کوي. د تېلو د استثناوو په څیر اقتصادي انسنټیوګانې د لبنان د ډی-کانفلکشن سلولې په څیر امنیتي میکانیزمونو سره په تړلو کولو سره، دواړه خواوې هڅه کوي چې یو داسې متقابل تړاو رامینځه راولي چې د مذاکراتو په جریان کې د جګړو ته د بیرون احتمال کم کړي.
