د امریکا او ایران چارواکو یکشنباره په سویټرلنډ کې خپلې خبرې اترې پای ته ورسولې چې د وروستۍ চুক্তې په لور د 60-ورځو نقشې باندې یې موافقه وکړه [1].
دا تړون په مینځ Oriente کې د څوړونکو tensione-ګانو په وړاندې د سیمې د امنیت د ثبات او د ایران د اټومي پروګرام د حل لپاره یوه مهمه هڅه ده. د دې خبرو اترو هدف د ډیپلوماټیکو مهالوارو د ټاکلو او د نړیوالې انرژۍ د جریان د تضمین له لارې د نورو جګړو مخنیوی ده.
دا مذاکرات د جون 21 په نیغه 18 ساعته کې په جنیوا کې ترسره شول [2]. د امریکا چارواکو، چې د لوړ پوسته ډیپلوماټ JD Vance تر ریاست یې وې، د ایران د استازو، چې په کې د بهرنیو چارو وزیر Abbas Araghchi شامل و، سره ملاقات وکړ [1]. دا پروسه د پاکستان او قطر د ډلو لخوا посредیال شوې وه [3].
د دې نقشې ترڅنګ، посредیالانو وویل چې دواړه خواو به "په هرمز تنگ کې د خوندي تېرنې د تضمین لپاره میکانیزمونه رامینځه راوړي" [3]. د بحري امنیت ته دا تمرکز په داسې حال کې راغی چې ولسمشر Donald Trump ایران ته د ستراتیژیکې اوبايي لارې د ګواښ کولو په اړه خبرداری ورکړی و [1].
د ایران بهرنیو چارو وزیر Abbas Araghchi وویل چې د لومړۍ مرحلې پایله "لویه پرمختګ" و [1]. سره له دې، ځینو ایرانیو مشرانو د امریکا نور موقفونه د "خالې Bluff" یا دروغو غوندې یاد کړل [2].
تخنیکي خبرې اترې به د دې اونۍ په پاتې ورځو کې অব্যাহত وي [4]. دا تعقیبي جلسې به د لنډمهاله تړون په ځانګړو جزیاتو او د سیمې د امنیتي اندېشنو، چې په کې د لبنان جګړه هم شاملې ده، تمرکز وکړي [1, 3].
دا 60-ورځه موده [1] دواړو هیوادونو ته یو سخت مهالوار ورکوي ترڅو له لومړنیې نقشې څخه جامع وروستۍ اتفاق ته ورسېږي. دا مهالوار د دې لپاره دی چې د نورو tensione-ګانو مخنیوی شي، په داسې حال کې چې ډیپلوماټان د اټومي څارنې او د制裁 (sanctions) د لیرې کولو تخنیکي جزیات تنظیموي [3].
“"لویه پرمختګ"”
د 60-ورځو مهالوار ټاکل د امریکا او ایران اړیکې له نامحدوده tensione څخه یوې محدودې ډیپلوماټیکې سرعت ته اړولې. د هرمز تنگ ته د لومړیتوب ورکولو سره، دا تړون هڅه کوي چې نړیوالې د انرژۍ بازارونه له سیمه ییزې سیاسي نوساناتو جلا کړي، که څه هم د دې نقشې بریالیتوب دې ته تړی دی چې آیا دواړه هیوادونه کولی شي د اټومي محدودیتونو او سیمه ییز نفوذ په اړه خپلې متضاد نظریات سره همغږ کړي.
