په سویټزرلانډ کې د امریکا او ایران د سولې خبرې بنبست ته ورسېدې

د امریکا معاون رئیس JD Vance او د ایران یوه ډله په سویټزرلانډ کې په زوریخ کې د لوړ پوړو سولې خبرو لپاره سره یوځای شول چې دویمې ورځې ته ورسېدې ^[1].

دا مذاکرات د غرب آسیا د conflict د حل کولو، د هرمز تنگې د بیا خلاصولو او په لبنان کې د ایران په sustained پروکسي عملیاتو د بندیز لپاره خورا مهم دي.

دا خبرې په 21 جون 2026 کال پیل شوې ^[2]. اصلي هدفونه د دښمنۍ د پایلې لپاره د یو چو کټ رښته کول او د بحري تجارت د لارو خوندي کول وو. که څه هم ځینې راپورونه د یوې یادښت (memorandum) لاسلیک ته اشاره کوي، خو دا پروسه د واشنګټن او تهران ترمنځ د वाढندې tensione له امله له ځعلاسته کړې ده.

د رئیس Donald Trump (R-FL) لخوا د خبرو پر مهال د نورو پوځي اقداماتو ګواښونه करण्यात شول. ټرمپ وویل: "رئیس ټرمپ پر ایران د نورو حملو ګواښ کړی دی" ^[3]. دې څرګندونو په ډیپلوماټیک پروسه کې یو لوی دراړی رامنځته کړی دی.

د دې tension په ځواب کې، د ایران پوځ امریکا تورن کړې چې د تفاهم یادښت (memorandum of understanding) لومړی ټکی یې نه دی طیار کړی. د ایران د پوځ یو Spokesperson وویل: "د ایران پوځ امریکا تورن کړې چې د تفاهم یادښت لومړی ټکی یې نه دی طیار کړی" ^[4].

د مذاکراتو د اوسنی حالت او د بحري وضعیت په اړه متضاد راپورونه وړاندې شوي دي. ځینې میډیټورانو ویل چې خبرې پای ته رسیدلې، په داسې حال کې چې نور راپورونه ښيي چې وروسته له هغه چې ټرمپ یو ځل بیا پر ایران د سختو حملو ګواښ وکړ، جلسې تعلیق شوې.

په ورته ډول، ایران اعلان کړل چې یې یو ځل بیا د هرمز تنگه تړلې ده، یو ادعا چې امریکا یې رد کړې ده.

ډیپلوماټیکو هڅو هڅه وکړه چې د لبنان د جګړو او د هرمز دK shipping lanes د ناثاباتۍ په حل کولو سره سیمه ثابته کړي. خو په سویټزرلانډ کې د ډیپلوماټیکو اهدافو او د امریکا د ریاست د ریټوریک (rhetoric) ترمنځي خنډ د دوه ورځنیو سرپرستیو پایله تر پوښتنې لاندې کړې ده [1, 2].