د متحده ایالاتو او ایران ترمنځ د سولې خبرې چې په جنیوا، سوئټرلنډ کې پلانول شوې وې، د 2024 کال په June میاشت کې ځنډې یا لغوه شوې [1].
د دې خبرو ځنډ په منځني خاورو کې د یوې نازکې سولې ثبات ته ګواښ جوړوي. څرنګه چې د دې خبرو هدف د سیمه ییز امنیت لپاره د یوې تلپاتې چوکاټ رامنځته کول وو، نو د دوی له منځه تلل یا ځنډ د اصلي او ثانوي لوبکونکو ترمنځ د نورو کړکېچونو خطر زیاتوي.
ډیپلوماټیکو سرچینو ویل چې سیمه ییزو tensãos د دې غونډې د لغوه کولو پریکړه کې اصلي رول لوبولی [2]. په ځانګړي توګه، له خبرو اترو څخه د Israel exclusion یو لوی ډیپلوماټیک خنډ رامنځته کړ [3]. دا نشتوالی، چې د Israel او Hezbollah ترمنځ روانو جګړو سره یو ځای شوی، په دې باور 영향을 ورساند چې په سوئټرلنډ کې ترلاسه شوی هر تړون به تلپاتې یا د تطبیق وړ وي [4].
د دې ځنډ وخت د 2024 کال د June 19 په نېټه راپور ورکړل شوی [1]. که څه هم ځینې راپورونه وړاندیز کوي چې خبرې په بشپړه توګه لغوه شوې، خو نورو ویل چې غونډه یوازې scrapped شوې، چې د راتلونکي مهالوارۍ امکان یې پرانیستی [2].
دا ډیپلوماټیکې ستونزې د یوې لوړې نوسانپالنې په پس منظر کې رامنځه کیږي. د Israel او Hezbollah ترمنځ جګړه دوام لري، چې د امریکا او ایران هڅې د ګډه زمینې موندلو لپاره پیچلې کوي. د ټولو کلیدي سیمه ییزو شریکانو په ګډون د یو جامعDialogue نشتوالي د سولې په پروسه کې یو خلا رامنځته کړې چې اوس مهال د ډیپلوماټیکې حل لارې پر ځای د پوځي کړکېچونو څخه ډکه ده [3].
سره له دې ځنډ څخه، د ډیپلوماټیک لالوچ اړتیا لا هم شته. امریکا او ایران تاریخیاً د اړیکو د اسانولو لپاره د سوئټرلنډ له neutrality څخه ګټه اخیستې ده، مګر د ناترستۍ اوسنۍ حالت د جنیوا د سرمنټ (summit) لوجیسټیکي چارې Increasingly سختې کړې دي [4].
“له خبرو اترو څخه د Israel exclusion یو لوی ډیپلوماټیک خنډ رامنځته کړ.”
د جنیوا د خبرو ځنډ دا ښیي چې پرته له دې چې ټول اصلي جنګیالي پکې شامل وي، د سیمه ییزې سولې تړون ترلاسه کول څومره ستونزمن دي. د Israel په exclusion سره، امریکا او ایران د داسې یو تړون د رامنځته کولو خطر لري چې د Israel او Hezbollah ترمنځ د نورو جګړو د предотвра لپاره اړین ملاتړ نه لري، چې دا ښيي د دوه اړخیزه (bilateral) تګلاره د منځني خاورو د ثبات لپاره کافي نه ښکاري.
