امریکا او ایران د ۲۰۲۶ کال د جون ۲۱ څخه د دوشنبه سهار ناوخته په سویټزرلانډ کې د خبرو اترو لومړی ګروپ پای ته ورسوو [1].
دا خبرې د ایران د اټومي پروګرام په حل او په لبنان کې د فعالو جګړو د کمولو په لاره کې د منځني شرق د ثبات لپاره یو مهم کوشش دی. دا ډیپلوماټیک effort غواړي چې د Israel او Hezbollah ترمنځ د نورو tensione هاlowest مخه ونیسي او په عین حال کې چې یو پراخ سیمه ییز امنیتي چوکاټ رامینځه راولي [2].
د امریکا چارواکو، چې د معاون رئیس JD Vance یې برخه درلوده، د ایران د استازو او د بهرنیو چارو د وزیر Abbas Araghchi سره ملاقات وکړ [1]. د ایران د خبرو اترو کوونکو potrivit، دواړه خواوې د یوې চূড়ান্ত تړون لپاره په ۶۰ ایزه پلان (roadmap) موافقه کړې ده [3]. Araghchi وویل چې د دې جلسو پایله "لویه پرمختګ" و [4].
د بحثونو د اصلي محور په اړه اختلافات لاهم شته. ځینې راپورونه ښيي چې خبرې په لبنان کې د Israel او Hezbollah ترمنځ د جګړو د پای platos لپاره د یو میکانیزم په اړه centrally و [1]. نور راپورونه وړاندیز کوي چې ډیالوګ په پراخه کچه د سیمه ییز امنیت او د Tehran د اټومي پروګرام په اړه و [2].
سره له دې چې د پرمختګ خبرې کیږي، خو tensione لاهم موجوده ده. د ایران مشرانو د ولس رئیس Donald Trump خبرداری چې د Strait of Hormuz په اړه شوی و، رد کړ او دا بیان یې "خالی bluff" (فریب) وبالله [2].
اقتصادي بازارونو دې ډیپلوماټیک تحرک ته reacted کړ. د خبرو اترو له پای ته رسیدو وروسته د دوشنبه په ورځ د تېلو بیاوې ټیټې شوې، ځکه چې دې پرمختګ د نړیوالې供给 په اړه اندیښنې کمې کړې [5].
د سویټزرلانډ بې طرفه ځای د دواړو هیوادونو لپاره اړین زمینه رامینځه راوړه ترڅو په دې دوره کې د لومړي ځل لپاره په مستقیمه توګه خبرې وکړي. موافقه شوی پلان به اوس په راتلونکو دوو میاشتو کې د ډیپلوماسۍ سرعت ټاکه، ځکه چې دواړه خواوې هڅه کوي چې شرایط نهایي کړي [3].
“"موږ د یوې চূড়ান্ত تړون لپاره په ۶۰ ایزه پلان (roadmap) موافقه کړې ده"”
د ۶۰ ایزه پلان رامنځته کول د دواړو خواوو د دې ارزو ته اشاره کوي چې د سمدستي نظامي escalation څخه ډډه وکړي، که څه هم د خبرو اترو د محور په اړه متضاد روایتونه د ژورو لومبیتو اهدافو څرګندونه کوي. په داسې حال کې چې امریکا د اټومي محدودیتونو او سیمه ییز ثبات ته تمرکز کوي، ایران له دې خبرو اترو څخه د اقتصادي فشارونو د کمولو او د خپلو بحري لارو د ګواښونو د ختمولو لپاره ګټه اخلي. د تېلو په بیو کې ټیټوالی ښيي چې نړیوال بازار یوازې د ډیپلوماټیک مهالوار موجودیت د سیمه ییزې جګړې د خطر کمیدل ګڼي.


