متحده ایالاتو او ایران د خپلې روانې جګالې د پایپلا او سیمې کې د دښمنۍ د ختمولو لپاره د یو احتمالي تفاهمي یادښت (memorandum of understanding) menandات کړی دی [1, 2].
دا تړون ځکه مهم دی چې د Strait of Hormuz د بحري تېروتنې د حساسې نقطې په اړه بحث کوي او هڅه کوي چې په یوې داسې ناپایدارې سیمې کې ثبات راشي چې په لبنان او نورو ځایونو کې یې اوږده جګړې لیدلې دي [5, 6].
د دې تړون د شرایطو له مخې، چې د 2026 کال د جون د 9مې نیټې اعلان شول، امریکا به خپل بحري بلاکېد (بندبند) ل ยก کړي [4, 6]. په یادښت کې په ځانګړي ډول د Strait of Hormuz د بیا کھولنے غوښتنه شوې چې پرته له کومې اضافي محصولي (tolls) وي، ترڅو په دې لاره کې آزاده تګ او راتګ یقیني شي [1, 5].
دا تړون همدارنګه د پراخې منځنۍ خاورو د سیمې په کچه، د لبنان په ګાળા کې د جګړو په ګډون، د دښمنۍ په بندیز غږېزي [1, 3]. ولسمشر Donald Trump د لومړني چو کټ (framework) د برخې په توګه د بحري بلاکېد د بندولو امر ورکړ [4].
که څه هم دا یادښت یو لوی بریا ښکاري، خو چارواکو ویلي چې د تطبیق په مرحله کې لا هم ننګونې شته [5]. دا تړون لومړی د جون په 9مه اعلان شو او نور ځانګړي جزیات به د 2026 کال د جون په 14مه جمعې په ورځ خورو [4, 6].
د پاکستان首相 Shehbaz Sharif او د ایران مختلف چارواکي د دې تړون د ډیپلوماټیک چärچو په برخه کې د کلیدي شخصیتونو په توګه پیژندل شوي [1]. د سولې په لور دې حرکت وارومخه په نړیوالو بازارونو کې اغیز کړی، چې د احتمالي تړون د خبرو وروسته د تېلو قیمتونه سختې ژمندې [2].
سره له دې چې واشنګټن او تهران ترمنځ پرمختګ شوی، خو نورې سیمه ایزې tensione لا هم پاتې دي. د دفاع یو وزیر ویلي چې Israel به د Gaza، Syria او Lebanon څخه د نیول شویو ځمکو څخه وتوان نه شي [3].
“متحده ایالاتو او ایران د خپلې روانې جګالې د پایپلا لپاره د یو احتمالي تفاهمي یادښت menandات کړی دی.”
دا تړون د بحري بلاکېد د اقتصادي او نظامي فشارونو د لیرې کولو په meioانه په منځنۍ خاورو کې د tensione د کمولو (de-escalation) نښه ده. د Strait of Hormuz له لارې د تېلو د آزاد جریان په یقیني کولو سره، دا تړون د نړیوالو انرژۍ بازارونو ثبات او د امریکا او ایران ترمنځ د مستقیمې کنوونسینال جګړې د احتمال کمولو هدف لري، که څه هم د Israel انکار چې له نیول شویو سیمو څخه وتښانه، ښيي چې سیمه ایز ثبات لا هم نازک دی.
