امریکا او ایران د جګړې په پایلو کې د یوې ګټپاکې ته نږدې شول

پریزیډنت Donald Trump وویل چې امریکا او ایران د روانې جګړې د پایپلا لپاره د یو چوکاټ تړون ته نږدې کیږي.

دا تړون به د نړۍ یو له ترټولو مهمو بحري ټیټونو څخه یو stabilize کړي او هغه 적اوات به ودروي چې 84 ورځې وړاندې پیل شوي وو ^[2]. دې جګړې نړیوالو د تېلو بازارونو ګډوډ کړي او سیمه ییزه ناثاباتې یې زیاته کړې ده.

ټرمپ د مای 23 نیټې وویل چې دواړه هیوادونه د جګړې د پایپلا لپاره یوې ګټپاکې ته ډیر نږدې کیږي ^[1]. هغه وویل چې "وخت زموږ په ګټه دی" ^[0]. سره له دې چې ځینو راپورونو وړاندیز کړی چې د چوکاټ په اړه پریکړه به په 48 ساعتونو کې وشي ^[1]، نورو سرچینو اشاره کړې چې د تړون د بشپړولو اعلان ممکن په څو ساعتونو کې وشي ^[5].

ډیپلوماټیکې هڅې د Hormuz تنگا په محور ګرځي. دوو سیمه ییزو چارواکو وویل چې ایران وړاندیز کړی چې د امریکا د بلاکېد د لیرې کولو په بدل کې به د دې تنگا باندې خپل کنټرول پای ته ورسوي ^[3]. دا تبادله د Tehran لپاره یو اصلي هدف دی، ځکه دوی غواړي چې د دې اوبايي لارې له لارې تجارتي جریان بحالی کړي.

سره له دې ډیپلوماټیکې پرمختګونو، tensione لاهم لوړې دي. د امریکا رسنیو په راپورونو کې داسې احتمال راپورته کړی چې Washington ممکن د نویو حملو په اړه فکر کوي ^[2]. په عین حال کې، ایرانی چارواکو ویلي چې ځینې د امریکا غوښتنې "بېجا غوښتنې" دي ^[2].

د دې جګړې انساني تلفات دوام ورکوي. راپورونه ښیي چې په Minab کې د یوې ښالې پرې په برید کې دوه ماشومان مړه شوي ^[2]. دا تلفات د عملیاتی زونونو ناثاباتې په ګڼۍ کوي، حتی په داسې حال کې چې د لوړو کچو خبرې روانې دي.

د امریکا هدف لاهم داسې یو چوکاټ جوړول دي چې د ایران سیمه ییزه نفوذ محدود کړي، پداسې حال کې چې ایران د اقتصادي او بحري محدودیتونو په سمدستي لیرې کولو تمرکز کوي [3, 4].