پریزیډنت ډونالډ ټرمپ د ایران یو وروستی د سولې وړاندیز رد کړ او دا وړاندیز یې "بېخي د احناکابل وړ" اعلان کړ [1].
دا بنبست په داسې حال کې دوام لري چې نړیوالې ټولنې هڅه کوي د ایران اټومي پرمختګe ودروي. دې ډیپلوماټیک ناکامۍ د Hormuz تنگ کې د பதسې زیاتېدو خطر زیات کړی او د امریکا د غوښتنو او د ایران د امتیازاتو ترمنځ خلا په څرګنده کړې ده.
د 2026 کال د مای 10 څخه، پریزیډنت ټرمپ وړاندیز رد کړ ځکه چې ایران د خپل اټومي پروګرام د ځانګړو شرایطو په اړه د بحث کولو څخه ډډه وکړه [1]. پریزیډنت وویل چې اصلي هدف لا هم د اټومي پروګرام بندول دي، پرته له دې چې داخلي اقتصادي فشارونه په پام کې نیول شي. ټرمپ وویل: "زه د امریکایانو د مالي وضعیت په اړه نه فکر کوم؛ د ایران د اټومي پروګرام بندول یوازې هغه څه دي چې اهمیت لري" [2].
ډیپلوماټیک بنبست هغه وخت کې نور هم سخت شو کله چې ملګرو ملتونو یو ځل بیا sanctions د ایران باندې ولګولې [3]. دا اقدامات د یکشنبې په لومړیو کې، د 2026 کال د مای 10-11 نیټې ته، د اټومي خبرو اترو د وروستیو دقیقو شيبو د ناکامۍ څخه وروسته تطبیق شول [3].
د خبرو اترو د وضعیت په اړه راپورونه لا هم متناقض دي. سره له دې چې ځینې چارواکو د 2026 کال د مای 24 په güncelle کې د سولې د هڅو په برخه کې پرمختګ بیان کړ [4]، خو نور راپورونه د سولې وړاندیز د پریزیډنت څخه د رد کېدو وروسته د بشپړ بنبست په اړه اشاره کوي [1].
د امریکا استخباراتو د ایران د اټومي زیربناګانو د فزیکي حالت په اړه نور معلومات وړاندې کړي دي. وروستۍ راپورونه ښيي چې اټومي تاسیساتو ته محدود نوي زیانونه رسیدلي دي [5]. دا ښيي چې د sanctions او ډیپلوماټیک فشارونو سره سره، د پروګرام اصلي وړتیاوې تر ډېره حده پاتې دي.
د ایران رهبران لا هم د امریکا او ملګرو ملتونو له خوا د خپلې اټومي فعالیتونو د phạmې د بدلون لپاره له فشار سره لاسکرجوي. د امریکا ادارې ویلي چې هر ډول ګټور تړون باید سخت شرایط شامل کړي چې ایران تر اوسه د منلو څخه ډډه کړې [1].
“"بېخي د احناکابل وړ"”
د ملګرو ملتونو د sanctions یوځای بېرته فعالول او د امریکا لخوا د سولې وړاندیز رد کول د 'maximum pressure' ستراتیژۍ ته یو بدلون ښيي. د اقتصادي ملاحظاتو یا تدریجی ډیپلوماټیک ګټو پر ځای د اټومي پروګرام د بشپړ بندولو ته لومبیتوب ورکولو سره، امریکا دا signal ورکوي چې هغه به د Compromise تړون ومني، چې احتمالاً د ډیپلوماټیکې حل لارې ته لاره تنګه کوي.
