د متحده ایالاتو متحده ګانو د 2026 کال د مای 19 نیټې په وړاندې پر یوې ایراني ادارې sanctions ولګولې چې هڅه یې کوله د هرمز تنگې (Strait of Hormuz) له لارې د کښتیو تګ او راتګ کنټرول کړي [1].
دا اقدامات د سمندر د یوې Kritikal chokepoint په وړاندې ترسره شوي چې چیرته د نړۍ د تالو د تیلو printable لوی برخه تېره کېږي. د یادې ادارې د عملیاتو په محدودولو سره، امریکا غواړي د تهران د دې هڅې مخه نیسه کړي چې د خپل جغرافیایي موقعیت څخه ګټه پورته کړي ترڅو نړیوال تجارت ګډوډ کړي یا سیمه ییز فشارونه اعمال کړي.
دا sanctions د امریکا د Treasury Department لخوا د اقتصادي فشار د یوې پراخې کمپین برخه ده [2]. د راپورونو له مخې، دا اقدامات یوې نوي جوړې شوې ادارې ته هدف شوی چې په یادې تنگې کې د کښتیو تګ او راتګ کنټرولول یې اصلي هدف دي [3]. نور راپورونه ښيي چې د دې sanctions范围 یوې ایراني د پرديو پیسو د تبادلې خونې او د shadow fleet کښتیو سره تړلو مختلفو front companies ته هم غزېږي [1].
سیمه ییزو tensione ګانو د هرمز تنگې ستراتیژیک اهمیت زیات کړی دی. امریکایي اداره د دې مالي محدودیتونو څخه د دې لپاره ګټه پورته کوي ترڅو د سمندري ترانزیټ د مدیریت او دستکاری کولو د ایران وړتیا محدوده کړي. ځینې راپورونه همدارنګه تصدیق کوي چې دا sanctions د ایران درې د پیسو تبادلې مرکزونه او یو چینیز د تیلو terminal هم شامل دي [4].
د متحده ایالاتو حکومت ویل چې دا ګام د سیمه ییزې ناثباتۍ په جریان کې د تهران پر وړاندې د فشار ورکولو لپاره اخیستل شوی. Treasury Department د هغو مالي شبکې هدف کوي چې ایراني ادارې او د هغې ملګرو ته اجازه ورکوي چې د نړیوالو نورمونو څخه بهار فعالیت وکړي. په دې کې د shadow fleets کارول شامل دي — هغه کښتیو چې د sanctions د جبرې کولو لپاره خپله ملکیت او منزل پټوي ترڅو تېل او نور توکي انتقال کړي [1].
د ادارې او مالي تبادلي مرکزونو دواړو په هدف کولو سره، امریکا غواړي هغه مالي میکانیزمونه پرېکړي چې د ایران سمندري اهداف sustained کوي. ادارې ویل چې دا ګامونه د سیمې له لارې د تجارت د آزاد جریان ډاډمنولو لپاره اړین دي.
“د متحده ایالاتو متحده ګانو پر یوې ایراني ادارې sanctions ولګولې چې هڅه یې کوله د هرمز تنگې له لارې د کښتیو تګ او راتګ کنټرول کړي”
دا sanctions د امریکا یو ستراتیژیک هڅه ده ترڅو د هرمز تنگې د وسلې په توګه د ایران وړتیا له منځه یوسي. د سمندري ادارې او مالي تبادلي مرکزونو د تقاطع په هدف کولو سره، امریکا هڅه کوي هغه 'shadow' инфраструкچر تخریب کړي چې ایران یې د پخوانیو اقتصادي محدودیتونو د جبرې کولو لپاره کاروي. دا ګام د دې ته اشاره کوي چې امریکا غواړي د نړیوالو کښتیو په تګ او راتګ کې د ایران د اداري کنټرول institutionalization مخه نیسه کړي، مخکې له دې چې دا کنټرول یو permanent حقیقت شي.
