د امریکا د ټولنیز امنیت (Social Security) فنډ تر 2034 yılı پورې د خالي کېدو وړاندوینه

د نړیوالو د بازنشستۍ سیسټمونو د یوې څیړنې له مخې، د امریکا د Social Security د باور فنډ (trust fund) ممکن تر 2034 yılı پورې خالي شي ^[1].

دا مالي خلا د میلیونونو راتلونکو بازنشستو کسانو مالي امنیت ته ګمزه کوي چې د خپل ژوند د معیار د ساتلو لپاره په دولتي ګټو تکیه کوي. لکه څنګه چې په ټوله اروپا او امریکا کې د دولتي pension لګښتونه زیاتیږي، د دې ټولنیزو خوندورونکو شبکې د دوام وړتیا له سختې څیړنې سره وړانده کیږي.

وړاندې کوونکې الینا کاساس (Elena Casas) وویل چې د دې پروګرامونو سره تړاوې سیسټمیک فشارونه په تفصیل سره ذکر شوي دي ^[1]. تحلیل ښیي چې په امریکا کې د نغدو پیسو کمښت او په اروپا کې د لګښتونو زیاتوالی هغه سیسټمونه له ځلايستنې سره وړاندې کوي چې د възگرو نفوسو د ملاتړ لپاره ډیزاین شوي دي. دا ناثباتي په داسې حال کې رامنځته کیږي چې انفرادي بچتونه ډیری وخت د ژوند له حقیقي لګښتونو سره نه سره کیږي.

مالي معلومات د اوسنیو بچتونو او د بازنشستۍ اړتیاوو ترمنځ یوه لویه خلا وړاندې کوي. د یو امریکایي гражда اوسط بازنشستۍ بچت 88,400 ډالره دی ^[3]. خو د 2026 کال کې د ارامۍ لپاره د بازنشستۍ لپاره اړتیا وړ مقدار 1.46 ملیونه ډالره اټکل شوی دی ^[4].

دا تفاوت پراخ مالي اضطراب ته لاره جوړوي. شاوخوا 40% بالغ کسان یا ډارېږي چې د بازنشستۍ لپاره به کافي پیسې نه لري، یا ویره لري چې به په کلیه توګه د بازنشستۍ وړتیا نه لري ^[2].

پداسې حال کې چې امریکایي سیسټم د خپل باور فنډ لپاره د خالي کېدو د یو ځانګړي نیټې سره وړاندام کیږي، اروپایي هیوادونه د دولتي pension د زیاتو لګښتونو سره لاس ټکر کوي ^[1]. دواړه سیمې د ډیموګرافیک بدلونونو او اقتصادي فشارونو یوټوب ویني چې د سیسټمیک اصلاحاتو پرته د ګټو اوسني کچې ساتل ستونزمن کوي.