د جمعې په ورځ د امریکا او ایران ترمنځ د نویو جګړو له امله چې د تېلو بیې لوړې کړې، امریکايي اکشنونه ټیټ شول [1].
دا د بازار بدلون د نړیوالې انرژۍ د ثبات په اړه د پانګروونکو د اضطراب څرګندونه کوي. د تېلو د بیو لوړېدل اکثراً inflation رامنځته کوي، چې کولی شي د سختو monetery policy او د شرکتونو د ګټې کموالي سبب شي.
دا د اکشنونو پلور هغه وخت پیل شو کله چې امریکا د Persian Gulf په Strait of Hormuz کې حملې ترسره کړې [2]. دې پوځي اقداماتو د نړۍ د تر ټولو مهمو بحري لارو څخه د یوې لارې د تېلو د ترانزیت په اړه سمدستي اندېښنې پیدا کړې [2].
د اکشنونو بازارونو د جيوپولټیکي ناثاباتۍ په وړاندې سخت عکس العمل وښود. S&P 500 index 0.9% ټیټ شو [3]. که څه هم ځینې راپورټونه ښيي چې دا index د ورځې په پای کې لږ لوړ شوی و، خو د بازار اصلي معلومات د امریکا د اکشنونو عمومي څرګندون ټیټ ښيي [3].
د تېلو د بیو په لوړېدو سره پانګروونکو خپل تمرکز د inflation خطرونو ته واړاوه. د انرژۍ د لګښتونو او پراخې اقتصادي ثبات ترمنځ تړاو معمولاً د جګړو په panahon کې پانګروونکي له اکشنونو څخه د خونخواري Assets ته اړ کوي [4].
Treasuries کې هم د ټیټوالي روند بیروونکی شو ځکه چې بازار د حملو خبرونو ته ځان عادت کړ [4]. د نړیوالو اکشنونو ترمنځ دا توپیر ښيي چې بازارونه د انرژۍ وارداتو او جيوپولټیکي خطرونو ته د خپل ځان د اړیکې په اساس مختلف عکس العمل ښیست [5].
دا وضعیت لا هم بدلون وړ دی ځکه چې امریکا او ایران خپل پوځي کړکېچ ته دوام ورکوي. د بازار تحلیلګر وویل چې دوی Strait of Hormuz څاري ترڅو د هر ډول نورو زیاتوالي څخه خبر شي چې ممکن د خام تېلو نړیواله لېږدۍ (supply) ګډوډه کړي [2].
“د جمعې په ورځ د امریکا او ایران ترمنځ د نویو جګړو له امله چې د تېلو بیې لوړې کړې، امریکايي اکشنونه ټیټ شول”
په Strait of Hormuz کې د پوځي اقداماتو او د اکشنونو د بازار د نوسو ترمنځ تړاو ښيي چې نړیوال اقتصاد د انرژۍ د لېږدۍ د هر ډول ګډوډۍ ته څومره حساس دی. څرنګه چې تېل د ډیری صنعتونو لپاره بنسټیز input دي، نو د جيوپولټیکي جګړو له امله د بیو زیاتوالی دوه اړیز فشار رامنځته کوي: دا د شرکتونو عملیاتي لګښتونه زیاتوي او په عین حال کې inflation ته fueling ورکوي، چې ښایې مرکزي بانکونه مجبور کړي د سودګالۍ نرخونه (interest rates) د ډیر وخت لپاره لوړ وساتي.
