د امریکا مركزي قومانډ (U.S. Central Command) د ۲۰۲۶ کال د جون ۲۷، د جمعې په ورځ د هرمز تنگې نږدې د ایران د څارنې او ډرونونو د ذخیرې تاسیساتو پر وړاندې هوایي بریدونه وکړل [1].

دا نظامي اقدام د واشنګټن او تهران ترمنځ د tensione د مستقیمې زیاتوالي نښه ده، چې د نړۍ د تېلو د ترانزېټ یوې تر ټولو مهمې کړېډور کې د بحري امنیت څخه وروسته رامنځته شوی دی.

دا بریدونه د ۲۰۲۶ کال د جون ۲۶ څخه وروسته د یو ایراني ډرون په ځواب کې ترسره شول چې د پاناما پر پرچم وړ تېلو ټانکر یې هدف کړی و [2, 3]. د امریکا پوځ په ځانګړي ډول هغه زیربناګانې هدف کړې چې د څارنې او بې پيلو هوایي وسایلو (UAVs) د ذخیرې لپاره کارول کېدې، ترڅو د ایران د ورته عملیاتو د ترسره کولو وړتیا کم کړي.

د CENTCOM یو Spokesperson وویل: "موږ د پاناما پر پرچم وړ د هغه کشتیې پر ډرون برید په ځواب کې د ایران د هدفونو پر وړاندې پریکړه کونکي اقدامات وکړل" [4].

دا پېښه په سیمه کې د امنیتي وضعیت د ناڅیرتیا په माहौल کې رامنځته شوه. سره له دې چې امریکا ټینګار کوي چې دا بریدونه د ټانکر پر برید ځواباً وو، خو نورې راپورونه د ناثباتۍ یو پراخ نمونہ وړاندې کوي. د Global News یو رپورټر وویل: "ایران پر بحرین برید وکړ او په عین حال کې چې د هرمز تنگې کې پر یوې کشتیې هم برید شوی و" [5].

د دې پېښو د وخت په اړه متضاد راپورونه خپاره شوي دي. ځینې سرچینې ادعا کوي چې پر بحرین او ټانکر بریدونه د امریکا له اقداماتو وروسته شوي، خو د امریکا رسمي موقف دا دی چې د جمعې بریدونه د جون ۲۶ د برید په ځواب کې وو [2, 3, 5].

د عملیاتو د هدفونو په اړه هم اختلافات شته. که څه هم ځینې راپورونو دا هدفونه د ایران تاسیسات بلل [4]، خو ځینې نورو سرچینو ته اشاره کړې چې د امریکا او ब्रिटانیا بریدونه د ایران پر ځای د حوثیانو هدفونه هدف کړی وو [6]. خو د CENTCOM بیان شوی هدف د هرمز تنگې نږدې د ایران د څارنې او ډرونونو د زیربناګانو له منځه وړل وو.

د CBC یو корреспондنت وویل: "امریکاه د جمعې په ورځ د یوې مالدارې کشتیې پر ډرون برید په ځواب کې پر ایران برید وکړ" [7].

"موږ د پاناما پر پرچم وړ د هغه کشتیې پر ډرون برید په ځواب کې د ایران د هدفونو پر وړاندې پریکړه کونکي اقدامات وکړل."

دا هوایي بریدونه د търکي کشتي پر بریدونو لپاره د امریکا د مستقیمه kinetik ځواب د بدلون نښه ده. د څارنې او ډرونونو د زیربناګانو په هدف کولو سره، امریکا هڅه کوي چې د هرمز تنگې کې د ایران د څارنې وړتیا کمه کړي، یو داسې اقدام چې یا ممکن د راتلونکو ډرون بریدونو مخه نیسي یا ایران مجبور کړي چې په سیمه کې بحري ترافیک نور هم محدود کړي.