متحده ایالاتو د یوې تجاري کېستۍ پر برید وروسته، د ۲۰۲۶ کال د مارچ ۱ څخه د جمعې په ورځ پر ایرانن هدفونو هوايي حملې پیل کړې [1].
دا نظامي ځواب په سیم کې د tensione (تشنج) یو لوی escalation (سختوالی) ښيي. د دې حملو هدف د متحده ایالاتو د ګټو ساتنه او د هرمز تنگ خوندي کول وو، چې د نړیوالو ټرانسپورټ او انرژۍ د لېږد لپاره یو اړین لاره ده.
د متحده ایالاتو مرکزي قومانډ (U.S. Central Command) دا عملیات د عمان د ساحل په نږدې سیمو کې ترسره کړل. د دې قومانډ یو spokesperson وویل: "موږ د امریکایي ګټو د ساتنې او په سیمه کې د shipping (کښتۍ تېروتنې) د خوندیتوب ډاډ ترلاسه کولو لپاره پریکنی اقدامات وکړل" [2]. دا حملې د هغې تجاري کېستۍ پر برید لپاره بهرې ځوابونه وو، چې د نړیوالوMaritime (بحرۍ) ترافیکو خوندیتوب ته یې ګواښ جوړ کړی و.
پریزیډنت Donald Trump (R-FL) د دې ناڅاپي escalation په اړه څرګندونه وکړې. ټرمپ وویل: "هیڅ چا د دې توقع نه کول" [3].
دا جګړه د ډیرو casualties (مړانو او ټپوسانو) سبب شوې ده. د Democracy Now! یو رپورټر وویل چې د روانې جګړې په پایله کې په ایران کې د مړو شمېر اوس له ۷۸۰ څخه زیات شوی دی [4].
دا پېښې د هرمز تنگ کې د ناثاباتیا د یوېسلسلې برخه ده. امریکایي پوځ دا ادعاء کوي چې دا حملې د تجاري shipping پر وړاندې د نورو تهاجمونو د مخنیوي لپاره اړینې وې. د جمعې په عملیاتو کې د هدف شویو ځانګړو ځایونو په اړه په راپورونو کې تفصیلات نه ورکول شوي، مګر نظامي چاروکارو دا اقدام د "پریکني" په توګه تعریف کړی دی.
“هیڅ چا د دې توقع نه کول.”
دا escalation ښیي چې متحده ایالاتو د بحري تنګو د خوندي کولو لپاره د فعال نظامي ځوابونو لور ته نقل وجه کړې. د یوې تجاري کېستۍ پر برید په ځواب کې د ایرانن Assets (شایستو) هدف کول دا signal ورکوي چې د هرمز تنگ کې د نړیوال shipping هر ډول ګډوډوالی به د مستقیم kinetic force (نظامي زور) په وړاندې شي، چې دې ته په سیمه کې د یوې پراخې جګړې احتمال زیاتوي.
