د کشتیرانۍ پر حملو وروسته د امریکا لخوا پر ایراني نظامي ځایونو حملې

امریکا د 2026 کال د جون د 23مې په نېټه د ایران پر نظامي تاسیساتو هوايي او میزایل حملې ترسره کړې ^[1].

دا عملیات په Strait of Hormuz کې د یوې پېچلې escalation (تېزوالي) نښه ده، چې د تېلو او تجارتي سوداګرۍ لپاره یو نړیوال حساس ځای دی. دا حملې د دواړو هیوادونو ترمنځ د ډیپلوماټیکو مذاکراتو او احتمالي ceasefire (تګتګ) د وضعیت په اړه د متناقضه راپورونو په جریان کې ترسره شوې.

U.S. Central Command وویل چې دا حملې د "تجارتي کشتیرانۍ پر وړاندې د ایران د تېزوالۍ" په ځواب کې ترسره شوې ^[1]. هدفونه په سیمه کې نظامي ځایونه وو، هرڅه چې د تاسیساتو دقیق ځایونه افشا نه شوي [1, 3].

President Donald Trump د دې نظامي اقدام امر وکړ. د اقتصادي شرایطو او ډیپلوماټیکو هڅو په اړه په یو جلا متن کې Trump وویل: "بازارونه هغه څه خوښوي چې اوس د کېدو دي" ^[2].

ایران د Khatam al-Anbiya Central Headquarters له لارې دې حملو ته ځواب ووایه. یوې رسمي نظامي spokesperson وویل: "هر ډول نوی تېزوالی، پرته له دې چې دلیل یې څه وي یا د یې اهدافو کچه څومره وي، به له یوې سختې او ماتوونکې ځواب了一声 سره وړاندې شي" ^[4].

دا نظامي فعالیتونه د هغه وخت کې رامنځه شول چې د نورو سرچینو له خوا راپورونه ښيي چې امریکا او ایران د دښمنۍ د پایپärastې لپاره یو رسمي تړون لاسلیک کړی و ^[5]. نور راپورونه وړاندیز کوي چې د جګړې د پایپärastې لپاره یو memorandum of understanding لاسلیک شوی ^[2]. د فعالو حملو او د سولې د راپور شویو تړونونو ترمنځ دا تناقض په غربي اسیا کې د امنیتي وضعیت ناثاباتیا څرګندوي.

CENTCOM وویل چې د جون د 23مې عملیات په سیمه کې د تجارتي ګټو د ساتنې لپاره اړین وو ^[1]. د امریکا نظامي ځواک د وضعیت د پراختیا سره په ګډه د ایران د رهبرۍ، په ځانګړې توګه د Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei څارنې ته دوام ورکوي [1, 2].