متحده ایالات د ولس رئیس Donald Trump د چین د ولس رئیس Xi Jinping سره په چین کې د recent summit وروسته تايوان ته د نورو وسلو د پلور په اړه غور کوي.
دا پرمختګونه د مستقیمې ډیپلوماسۍ او نظامي deterrence ترمنځ یو نازک توازن ښیي. پداسې حال کې چې امریکا د تايوان د دفاعي وړتیاو د تقویت هڅه کوي ترڅو له تېزۍ او تېروکۍ څخه جلوگیری شي، چین هر ډول رسمي اړیکې له تايوان سره د خپل اصلي sovereignty (سرهکاره حق) څخه د سرغسېدو په توګه ګڼي.
دا tension هغه وخت زیات شول کله چې متحده ایالاتو تايوان لپاره د 11.1 ملیارد ډالرو په ارزښت د وسلو د یوې بستې اعلان وکړ [2]. دې اقدام له Beijing څخه تېزه غبرګون ته leading کړی، چې ویې ویل داسې پلور او د هغوی په اړه بحثونه د لسیلو د ډیپلوماټیک protocol څخه سرغسېدل دي.
د دې نظامي انتقالاتو په ځواب کې، چین پر 20 امریکایي دفاعي شرکتونو او 10 اجرایوي چاروکارانو sanctions ولګولې [1]. Beijing ویلي چې دا اقدامات د خپلې سیمیايي integrity د ساتنې لپاره اړین دي د هغه څه په وړاندې چې هغه یې د بهرنی interference (مداخلې) په توګه ګڼي.
د تايوان ولس Lai Ching-te ویلي چې د متحده ایالاتو د وسلو دوامداره پلور د سیمې د ثبات لپاره مهم دی. تايواني اداره دا ترلاسه کول د ځان دفاع لپاره اړین بولي، په ځانګړې توګه د mainland څخه د زیاتېدونکي فشار په وړاندې.
د پلور د کچې او طبیعې په اړه بحثونه د 2024 کال د اپریل په وروستیو کې د ولس Trump د چین د سفر په او موجوده کې ترسره شول [0]. ځینې راپورونه ښيي چې امریکا لا هم د اضافي پلور په اړه فکر کوي، پداسې حال کې چې نورې یادونه کوي چې لویې بستې لا دمخه اعلان شوې دي، چې دا د مذاکراتو د اوسنی حالت کې یو تناقض څرګندوي.
ولس Trump ویلي چې هغه به د وسلو د پلور په اړه له ولس Xi سره بحث وکړي، چې دا وړاندیزي کوي نظامي مرستې د دواړو superpowers ترمنځ د مذاکراتو یو ټکی پاتې کیږي. چین خبرداری ورکړی چې د تايوان د دفاع په اړه مستقیمې خبرې به د ټاکل شویو ډیپلوماټیکو نورمونو څخه سرغسېدل وي.
“متحده ایالات د ولس Donald Trump د recent summit وروسته تايوان ته د نورو وسلو د پلور په اړه غور کوي.”
د یوې لوړې کچې ډیپلوماټیکې summit او د وسلو د یوې لویې بستې تقاطع د متحده ایالاتو د حکومت 'dual-track' ستراتیژي ښیي. د Beijing سره د مستقیمې اړیکې د ساتلو او په عین حال کې د تايوان د نظامي وړتیاو د زیاتولو په لاره، امریکا هڅه کوي چې پرته له دې چې ډیپلوماټیکې اړیکې په بشپړه توګه پرې کړي، د جګړې مخنیوی وکړي. خو د دفاعي اجرایويو پر وړاندې د چین targeted sanctions ښيي چې Beijing د ډیپلوماټیکو اعتراضاتو څخه تیر شوی او د اقتصاديam penalties په لور ځي ترڅو د تايوان لپاره د امریکا ملاتړ کم کړي.
