د امریکا معاون رئیس JD Vance وویل چې ایران به د International Atomic Energy Agency (IAEA) هستяي څېروونکو ته د هېواد ته د بیرونسو اجازه ورکړي [1, 2].
دا اقدام د امریکا او ایران ترمنځ د روانو خبرو اترو په چوکاټ کې د هستяي تړون د تطبیق او د ایران د هستяي تاسیساتو د څارنې لپاره ترسره کېږي [1, 3].
د Vance په words، دا اعلان د دوشمبرې په ورځ د سویټسرلند د Lucerne ښار نږدې د خبرو اترو د لومړۍ دورې څخه وروسته شوی دی [1, 2]. هغه وویل چې دا ډیپلوماټیک هڅه د نړیوالو معیارونو د رعایت ډاډ ترلاسه کولو لپاره یوه مثبته ګام ده. Vance وویل: "موږ یو ډېر، ډېر ښه وخت تېر کړی" [1].
هغه وویل چې "د امریکا او ایران ترمنځ د خبرو اترو د لومړۍ دورې وروسته ډېر لوی پرمختګ شوی دی" [6]. د IAEA څارونکو موجودیت د هستяي وسلو د خپرېدو د مخنیو کولو او د دې تصدیق لپاره چې د ایران تاسیسات په سوله کې پاتې دي، یو مرکزي رکن دی.
Vance وویل چې د امریکا د تړون خبرو اترو د دوام په څارنه کې به څېروونکو ته د بیرونسو اجازه ورکړل شي [6]. خو راپورونه ښيي چې ایران تر اوسه په رسمي ډول دا ترتیب تایید کړی نه دی [6].
د IAEA څېروونکو بیرونسو به د ایران د هستяي فعالیتونو په څارنه کې یو مهم بدلون وي، چې کلونه کېږي په نړیواله ډیپلوماسي کې د بحث او اختلاف نقطه ده. د امریکا اداره د هستяي تړون د ثبات لپاره د تصدیق وړ شفافیت لپاره خپلو هڅو ته دوام ورکوي [1, 5].
“"موږ یو ډېر، ډېر ښه وخت تېر کړی."”
د IAEA څېروونکو احتمالي بیرونسو د امریکا او ایران ترمنځ د باور یوه حاسم ازمونه دی. که څه هم د معاون رئیس څرګندې په سویټسرلند کې د ډیپلوماټیک بریالیتوب وړاندیز کوي، خو د تهران له خوا د رسمي تایید نشتوالی ښيي چې دا تړون شاید لا هم نازک وي. که دا اقدام تطبیق شي، نو نړیوالې ټولنې ته به اړین نظارت ترلاسه شي ترڅو تصدیق کړي چې ایران د هستяي وسلو پروګرام ته وړاندې نه کېږي.
