د امریکا Muavice President JD Vance د جون په 14مه نېټه د امریکا او ایران د هستوي تړون د بیا فعالېدو په bidirectional هڅو کې سویټرلنډ ته سفر وکړ [1, 2].
دا ډیپلوماټیک ګډجه په داسې حال کې ترسره کېږي چې سیمه ییزې نوساتې ډیریږي، چې یو बाजू ته د هستوي وسلو د خپرېدو مخنیوی او بل बाजू ته د اسرایلو او Hezbollah ترمنځ فعالې نظامي جګړې دي. د دې خبرو پایلې کولی شي د نړیوالو انرژیو د ترانزیټ لارو ثبات او په منځنۍ اسیا کې د نظامي tensione کچه ټاکه کړي.
په داسې حال کې چې Vance د تړون لپاره هڅې کولې، د اسرایلو دفاعي ځواکونو (IDF) په لبنان کې خپلې هوایۍ حملې جاري ساتلې [1, 2]. دا نظامي فعالیتونه د اسرایلو د شمالي سرحد په اوږدوالی د Hezbollah د عملیاتو په ځواب کې دي. د اسرایلو دفاعي وزیر Yoav Gallant وویل چې اسرایلو ته د دې لپاره امر نه دی شوی چې د ایران او امریکا د تړون په چو کټ کې خپل ځواکونه له لبنان څخه وباسي [3].
د اوسنیې بحیرې د حل لپاره، د امریکا د State Department یو څیزونکی وویل چې دواړه هیوادونه به په سویټرلنډ کې د اسرایلو او Hezbollah د جګړې په اړه یو اضطراري बैठक ترسره کړي [4]. Vance وویل: " امریکا د اسرایلو یوازینۍ پیاوړې اتحاډه ده چې لا تر اوسه پاتې ده" [5].
څو تاکتیکي امتیازات لا دمخه ښکاره شوي دي. د امریکا د Navy څخه د 12 څخه زیاتو کښتۍ ته اجازه ورکړل شوې چې د ایران بندرونو ته لاړې شي [6]. خو ډیپلوماټیکه کړکېب لاهم محدود دی. ولسمشر Donald Trump وویل چې که د ایران تړون په 60 ورځو کې نهایي نشي، امریکا به په Strait of Hormuz کې ټول (Tolls) یا مالیې imposed کړي [7].
دا اقدام به د نړۍ د تېلو د ترانزیټ یو له خورا مهمو ټکو څخه هدف وګڼي، چې دا یو داسې وسیله ده ترڅو تهران د نهایي تړون لپاره اړو کړي. د سویټرلنډ خبرې د دې اقتصادي ګواښونو او په لبنان کې د نظامي حقایقو ترمنځ د توازن ایجاد لپاره یو وروستی کوشش دی.
“امریکا د اسرایلو یوازینۍ پیاوړې اتحاډه ده چې لا تر اوسه پاتې ده.”
امریکا د لوړې کچې ډیپلوماسۍ او اقتصادي فشار د دوه اړخیزې ستراتیژۍ هڅه کوي. د هستوي تړون د Strait of Hormuz له خوندیتوب سره په تړولو سره، اداره د نړیوالو د انرژۍ بازارونو څخه د فشار وسیلې په توګه کار използва 하여 ترڅو یو решению ته ورسېږي. خو په لبنان کې د IDF دوامداره حملې ښيي چې ترڅو چې د Hezbollah سمدني امنیتي ګواښونه ختم نشي، یو جامع سیمه ییزه سوله ناممکن ده، که د هستوي تړون حالت هرڅه چې وي.
