وائس پریزیډنت JD Vance وویل چې د امریکا او ایران هستяيي تړیکه کولی شي د تېلو بیایې ټیټه کړي

د امریکا وائس پریزیډنت JD Vance وویل چې له ایران سره نوي اعلان شوی هستяيي تړیک د متحده ایالاتو لپاره یو "لوی انداز یا مهم وخت" دی ^[1].

دا تړیک د تېلو د لوړو بیو او سیمه‌ییزې ناثاباتۍ له څو میاشتو وروسته وړاندې وړاندې شوې ده. د دې تړیک一块 پلي کول کولی شي د منځني ختیژې په ډیپلوماسي کې یو بدلون رامنځته کړي او د انرژۍ د لګښتونو په کمولو سره امریکایي граждаوو ته سمدستي اقتصادي ګټې وړاندې کړي.

JD Vance د CNBC TV18 سره په یو مرکب او د سپین کور په یوې خبریزې غونډې کې وویل چې دا تړیک د ایران د هستяيي اهدافو د مهارولو لپاره ډیزاین شوی ^[2]. هغه دا ډیپلوماټیک بریالی ګام په مستقیم ډول له کورنۍ اقتصاد سره تړاوه او وویل چې د ایران تړیک کولی شي د تېلو په پمپونو کې د میاشتو له سختیو وروسته د امریکایانو لپاره د ګاز یا تېلو بیایې ټیټې کړي ^[2].

دا تړیک په سویټزرلانډ کې د ۲۰۲۶ کال د جون ۱۳ نیټې په تاریخ لاسلیک شوې ^[3]. سره له دې چې اصلي چوکاټ رامینځته شوی، خو د تړیک وروستۍ جزیات به د ۶۰ ورځیزې مودې په جریان کې پرې بحث شي ^[4].

Vance وویل چې دا تړیک د اوږدвоенي نظامي جګړې څخه د ځان ساتلو لپاره یو ستراتیژیک ګام دی. Vance وویل: "موږ د تلپاتې جګړې غوښتونکي نه یو، او دا تړیک د دې لور ته یو ګام دی" ^[5].

د تړیک د جزیاتو په اړه د هرمز تنگو (Strait of Hormuz) په اړه راپورونه توپیر لري. ځینې سرچینې وايي چې تړیک د دې تنگو د بیا خلاصولو ترتیب پکې شامل دی ^[6]، پداسې حال کې چې نورې سرچینې اشاره کوي چې بیا خلاصول توقع کېږي خو تر اوسه تایید نه دي شوي ^[7]. سربېره پر دې، د دې په اړه متضاد معلومات شته چې ایا ولرئډنت Donald Trump به په سویټزرلانډ کې په رسمي مراسمو کې ګډون وکړي [3, 8].

Vance وویل چې دا تړیک د هستяيي پراختیا په مخه د بندیزانو او اقتصادي فشارونو په کمولو سره د منځني ختیژې کې د ثبات لپاره د یوې نقطې په توګه کار کوي [2, 5].