جګړه پر ملکي وګړو اوږد مهاله فزیکي او رواني زخمونه پریښود

معاصرې جګړې او نسل‌کښۍ پر ملکي وګړو داسې دوامداره فزیکي او رواني زخمونه پریښود چې کولی شي د لسګونو کلونو لپاره د دوی ژوند بدل کړي ^[1].

دا پدیده ځکه مهمه ده چې زیانونه یوازې تر لومړنیو ټپیو پورې محدود نه دي، بلکې د ټراوما یو داسې څرک رامینځته کوي چې د جګړې له بندیدو وروسته هم د ټولنې ثبات او د افرادو روغتیا ته اغیزه کوي.

د ۲۰۲۶ کال د می ۷ څخه په لاره کې خپوره شوی پنځه برخیز loạt، چې سرلیک یې "All Hail the Military" دی، په نړیوالو جګړه ځایه کې د دې دوامداره اغیزو څیړنه کوي [1, 2]. دا报道 په دې موضوع تمرکز کوي چې څنګه د جګړې سره مخ کېدل فیزیولوژیکي فشار او ټراوما رامینځته کوي چې کولی شي د بیولوژیکي مړینې (aging) پروسه ګړندۍ کړي ^[1]. دا اغیزې په ماشومانو کې تر ټولو ډیرې څرګندې دي، چې د جګړې له امله د ناڅرګندو محیطونو له امله د دوی پراسېدل او ودهe خنډمنه شوې ده ^[1].

د راپورونو مطابق، سلګونه زره خلک به هیڅکله په رښتیني ډول د جګړې له اغیزو څخه خلاص نه شي ^[2]. دا زیان یوازې ذهني نه دی؛ د مزمن فشار فیزیولوژیکي اثرات په بدن کې داسې تلپاتې زیانونه رامینځته کوي چې احتمالا د ژوند توقع لنډوي یا د ژوند کیفیت کموي ^[1].

دا زخمونه د داسې حالاتو په بڼه څرګندیږي چې د ژوندي پاتې کیدونکو ورځنی ژوند بدلوي. د یاد loạt په تفصیل کې ویل شوي چې څنګه د فزیکي معلولیت او رواني کړاو یوځای کیدل د هغو کسانو لپاره چې د جګړې په منځ کې نیول شوي، د دایمي زیانپ ohmicت حالت رامینځته کوي ^[1].

ځکه چې دا ټراوماګانې اکثره راتلونکي نسل ته انتقال کیږي یا په کې انعکاس پیدا کوي، نو د یوې جګړې اغیزې کولی شي د لسګونو کلونو لپاره دوام ومومي. د دې زیانونو سیسټماتیک طبیعت وړاندیز کوي چې طبي او رواني مداخلات باید د اغیزمن کیدو لپاره اوږد مهاله وي ^[1].