د World Health Organization Director-General ډاکټر Tedros Adhanom Ghebreyesus د بې سارې ناثاباتۍ په دوره کې د روغتیا سیستمونو د ساتنې لپاره د عاجله نړیوالې همکارۍ غوښتنه وکړه.

دا غوښتنه په داسې حال کې راغله چې جیوسياسټیکي ناثاباتي د هیوادونو د وړتیاو لپاره د نویو پاتوجنونو (pathogens) او سیستمیکو روغتیايي بحرانونو ته د ځوابونو د همغږۍ تهدید کوي. WHO خبرداری ورکوي چې د یوځای شوي fronts پرته، زیانمنې نفاسه به د fragmented طبي حکومتولۍ تر ټولو زیات ضربه وخوري.

په Norway کې د Oslo Metropolitan University کې په خبرو کولو 중، ډاکټر Tedros د سیاسي بدلونونو او عامه روغتیا ترمنځ اړیکې ته اشاره وکړه. هغه وویل چې اوسنی نړیوال حالت د سرچینو د توزیع او د مهمو روغتیايي معلوماتو د شریکولو لپاره لوی خنډونه رامینځته کوي. Director-General وویل چې د روغتیا امنیت په انزوا کې ترلاسه نشي کولی.

ډاکټر Tedros وویل: "موږ باید اوس یوځای عمل کړو ترڅو هر ځای کې روغتیا خوندي کړو، حتی په داسې حال کې چې نړۍ د بې سارې ناثاباتۍ سره وړاندې کیږي."

د Director-General څرګندونو د نړیوالو تړونونو د نازکۍ په اړه اشاره وکړه کله چې سیاسي tensione زیاتېږي. هغه وویل چې مشرک باید د انسانانو ژوند ته د ډیپلوماټیکو شخړو په پرتله لومبیتوب ورکړي ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې د رپېدې (outbreaks) panahon کې د بیړني حالت چوکاټونه فعال پاتې شي.

پروخته روغتیايي بحرانونه د دې همغږۍ اړتیا په ګڼه کوي. د مثال په توګه، WHO د دویم ځل لپاره mpox د نړیوالې اندېښې د عامه روغتیا بیړني حالت اعلان کړ [1]. داسې اعلانونه د پراخې خپریدو د предотвра کولو او د واکسین د عادلانه توزیع ډاډ ترلاسه کولو لپاره چټکې نړیوالې همغږۍ ته اړتیا لري.

ډاکټر Tedros وویل چې د WHO هدفونه لا هم د تر ټولو marginalized ټولنو د ساتنې په مرکز کې دي. هغه وویل چې د نړیوالې ناثاباتۍ اوسنی حالت د universal health coverage ترلاسه کول ستونزمن کوي، مګر دا تر هر وخت زیار اړتیا ده. دا خطاب اکاډمیکو او سیاسي مشرانو ته د یوې غوښتنې په توګه و چې د راتلونکي لوی بحران څخه وړاندې د نړیوالې روغتیا امنیت ستونونه پیاوړي کړي.

“"موږ باید اوس یوځای عمل کړو ترڅو هر ځای کې روغتیا خوندي کړو، حتی په داسې حال کې چې نړۍ د بې سارې ناثاباتۍ سره وړاندې کیږي."”

WHO اشاره کوي چې د نړیوالې روغتیا اصلي запла اوس یوازې بیولوژیکي نه، بلکې سیاسې هم ده. د جیوسياسټیکي ناثاباتۍ په چوکاټ کې د روغتیا امنیت د بیانولو سره، ډاکټر Tedros خبرداری ورکوي چې د ډیپلوماټیکو اړیکو خرابوالی په مستقیم ډول د پانډمیکونو د څارنې او کنټرول وړتیا کموي، چې ممکن د راتلونکو نړیوالو بیړنیو لپاره د ځواب ورکولو وخت ځنډ کړي.