Christopher Olah، چې د Anthropic بنسټګست او د interpretability څېړنو مشر دی، د ۲۰۲۶ کال د مای په ۲۵مه د واتیکان په یوه خبریه غونډه کې ګډون وکړ [1].
دا لیدنه د نړیوالو مذهبي مشرانو او د مصنوعي استخباراتو (AI) تخنیکي معمارانو ترمنځ د زیاتېدونکي پیوستون نښه ده. لکه څنګه چې د AI وړتیاوې په چټکۍ سره زیاتېږي، واتیکان ځان د خپلواړو سیسټمونو د پراختیا لپاره د اخلاقي حکمدار (moral arbiter) په توګه ځای په ځای کوي.
Olah په واتیکان کې د پاپ Leo XIV د AI د انسایکلیکل د پیل په خاطر په خبریه کنفرانس کې خبره کړه [1, 2]. د دې مراسمو په جریان کې Olah وویل چې هغه د AI د خوندیتوب په اړه د خبرداری ورکولو له امله له پاپ څخه مننه کړې ده [3, 4]. دغه انسایکلیکل د machine learning پر اخلاقي اغیزو تمرکز کوي او ټینګار کوي چې کله دا ټیکنالوژي د بشري ټولنې سره یوځای شي، باید احتیاط وشي [4, 5].
که څه هم ځینو راپورونو د یوې ژورې شراکت suggested کړې وه، خو دا مراسم یوازې یو عام خبری کنفرانس و، نه یو رسمي شرکتي اتحاد. په انټرنیټ کې د circulation ځینې ادعاوې دا وړاندیز کاوه چې پاپ ممکن د شریک په توګه Anthropic ته یوځای شي، مګر هغه راپورونه د ګمراه کوونکو ټوکې په توګه بیان شوي [6].
د Olah ځینې توصیفات هغه د ملیارده ډالرو مالیک (billionaire) ښکاره کوي، مګر د Vanity Fair او Wired تصدیق شوي راپورونه هغه د بنسټګست او څېړنو د مشر په توګه پېژني او د هغه د خالص مال (net worth) تایید نه کوي [7, 8]. همدارنګه هیڅ داسې شواهد نشته چې Olah او پاپ د خبریې غونډې له عامو چوکاټونو بهر کوم شخصي خبرې کړې وي [3].
دا همکاري د Anthropic د "interpretability" — د دې څېړنې چې AI ماډلونه څنګه خپلو conclusiones ته رسېږي — ته ځانګړی علاقه ښيي. د پاپ د احتیاط له غوښتنې سره په همغږۍ کې، कंपनी د چټکې او بې کنټروله پراختیا پر ځای د خوندیتوب-لومبې پراختیا (safety-first development) ته خپله ژمنه څرګندوي [5, 8].
“Olah د AI د خوندیتوب په اړه د خبرداری ورکولو له امله له پاپ څخه مننه وکړه.”
دا تعامل د AI د خوندیتوب څېړونکو او دودیو اخلاقي بنسټونو ترمنځ ستراتیژیک همغټي ښيي. د واتیکان سره د اړیکو له لارې، د AI پراختیا کوونکي لکه Olah دا مني چې یوازې تخنیکي Safeguards کافي نه دي؛ دوی د مصنوعي استخباراتو د ټولنیزو riskونو د حل لپاره یو نړیوال اخلاقي چوکاټ ته اړتیا لري.
