بورکینا فاسو فرانسه سره خپل ډیپلوماټیک اړیکې پریکول

د بورکینا فاسو پوځي جنتا د جمعې په ورځ، د 2026 کال د جون 26 نیټې، له فرانسه سره خپل ډیپلوماټیک اړیکې پریکولې ^[1].

دا اقدام د غربي افریقا د دې هیواد او د هغه د پخواني استعمارکي حکومت ترمنځ یو فیصله کونکی ماتیو ته اشاره کوي، چې د سیمه ییز امنیتي اتحادونو کې بدلون څرګندوي. دا سختوالی د ساحل (Sahel) سیمه کې د فرانسوي پوځي شتون او سیاسي نفوذ په اړه د کلونو tensione څخه وروسته رامنځه راغلی دی.

دا پریکړه په واګادوغو (Ouagadougou) کې د کیپټن ابراهیم تراؤرې په رأسره د واکمنې جنتا لخوا اعلان شوه [1, 2]. ادارې ویل چې فرانسه په مکرر ډول د بورکینا فاسو د ملي ګټو خلاف عمل کړی [1, 2]. په ځانګړې توګه، جنتا ویل چې پیریس په ساحل کې د فعالو تخریبي شبکې او جنګیالیو ملاتړ کړی [1, 2].

دا ډیپلوماټیک ماتیو د سیمې کې د پوځي حکومتونو د یوې پراخې tendência په جریان کې رامنځه شوی چې ځانونه له غربي ځواکونو څخه لیري کوي. د جنتا تورنې د فرانسوي استخباراتو او پوځي عملیاتو پر وړاندې دي چې په ځايي حکومتولۍ او امنیتي چارو کې یې مداخلت کړی [1, 3].

فرانسه لا تر اوسه د جنګیالیو د ملاتړ په اړه د ځانګړو تورنو په اړه کوم مفصل عامه ځواب نه دی ورکړ، مګر د اړیکو پریکولو سره په عملي توګه د پیریس او واګادوغو ترمنځ رسمي اړیکې پای ته ورسېدې [1, 2]. دا اقدام د માનوي حقونو او په سیمه کې د فرانسه د terro-ism ضد ستراتیژیو د اغیزمنتیا په اړه د زیاتېونکي کړکېچ له یوې دورې وروسته شوی ^[3].

په بورکینا فاسو کې چارکارانو ویل چې دا پریکړه د ملي sovereignty (سرهکاره) د ساتنې لپاره اړینه وه ^[1]. دا ماتیو بشپړ دی او د 2026 کال د جون 26 څخه د دواړو دولتونو ترمنځ ټولې رسمي ډیپلوماټیکې لارې بندې شوې ^[1].