ایران او عمان پلان لري چې د هرمز تنگې د راتلونکي مدیریت په اړه یو ګډ بیانیه جاری کړي [1].
دا همغټوالی په داسې حال کې رامنځه کېږي چې دا ستراتیژیکه بحري لاره، چې فارس خلیج له عمان خلیج سره نښلوي، د امریکا او ایران ترمنځ د څوړونکو کړکېچونو په مرکز کې شوې ده [1, 2]. څرنګه چې دا تڼګه د نړیوالو انرژي shipment-ونو لپاره یوه اصلي شریانه ده، نو د هغې په navigation کې هر ډول اختلال د نړیوالو تېلو بازارونو او سیمهییز امنیت ته ګواښ جوړوي.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچی وویل، "ایران او عمان به ژر د هرمز تنگې د راتلونکي مدیریت په اړه یو ګډ بیانیه جاری کړي" [1]. دا ډیپلوماټیک ګام په سیمه کې د سختې ناثاباتیې له یوې دورې وروسته وړاندې کېږي. راپورونه ښيي چې د ایران انقلابي پاسبانانو تېره پنجشنبه د عمان نږدې یو مالدارۍ کشتی برید کړی و [2].
د دې بحري لارې عملیاتي حالت لا هم د بحث نقطه ده. ځینې راپورونه وايي چې ایران د امریکا نویو حملو څخه وروسته د هرمز تڼګه تړلې اعلان کړې [3]. نورې سرچینې وضعیت ته د ګډوډۍ توصیف کوي خو وايي چې رسمي ډول نه ده تړل شوی [4]. سره له دې ټکرونو، د تړلو ګواښ لا دمخه نړیوالو بازارونو ته اغېزه کړې ده. د ایران له خوا د تڼګې د تړلو اعلان وروسته Brent crude 2.26% زیات شوه او 95.20 ډالرو ته ورسېده [5].
د وضعیت د بدلون سره د امنیتي خبرداریو شدت ډیریږي. په یو راپور کې ذکر شوی چې هر هغه کښتۍ چې پرته له اجازې یا د ټاکل شوي مسیر څخه بهر د تڼګې څخه تېرېدو هڅه کوي، د هر ډول پایلو مسؤلیت به پخپله لري [4]. دا خبرداری په سیمه کې د تجارتي کشتۍو لپاره لوړ خطر په ګڼه کې نیسي.
پداسې حال کې چې ایران او عمان د یوې همغټې کړنلارې په لټه کې دي، نور سیمهییز فشارونه لا هم شته. راپورونه وړاندیز کوي چې د امریکا 대통령 Trump ګواښ کړی چې که عمان د ایران سره په شخاره کې ښکاره شي، هغه به پر دې هیواد بومباریو وکړي [6]. داسې ګواښونه د مسقط او تهران ترمنځ ډیپلوماټیکې هڅې پیچلې کوي، په داسې حال کې چې دوی د بحري لارې د مدیریت د ثبات لپاره هڅه کوي.
“ایران او عمان به ژر د هرمز تنگې د راتلونکي مدیریت په اړه یو ګډ بیانیه جاری کړي.”
د ګډې بیانیې لپاره هڅه ښيي چې عمان د یوې سیمهییزې میانجیتو په توګه خپله رول ساتلو هڅه کوي ترڅو د بشپړ بحري بلاکاد مخه ونیسي. خو د ډیپلوماټیک همکارۍ او د پوځي حملو د حقیقت ترمنځ توپیر — چې د تېلو بیو د ناثاباتیې سره یو ځای شوی — ښيي چې د هرمز تڼګه د واشینګټن او تهران ترمنځ په پراخه geopolitical conflict کې لا هم د فشار یو اصلي وسیله ده.



