د لبنان د حکومت چارواکي د جنوبي لبنان په سیمه کې د امنیتي خلا د مخنیوي لپاره د یو نوي نړیوال امنیتي ترتیب غوښتنه کوي، ځکه چې د UNIFIL د سوله ساتونکو ماموریتونو وخت پای ته رسېږي [1].
دا هڅورې په داسې حال کې ترسره کېږي چې سیمه له سختې ناثباتۍ سره مخ आहे. د جایگزمه ځواک یا د ماموریت د تمدید پرته، جنوبي لبنان ممکن د یو neutral buffer (بې طرفه ګټې) څخه محروم شي، چې دې ته چې د سیمه ییزو actor-انو او Israel ترمنځ د مستقیمې نظامي紧张ۍ او escalation خطر زیات شي [1, 3].
France په اوس موجوده کې د یو امنیتي چوکاټ د رامنځته کولو لپاره بحثونو ته nai (رهبري) کوي [1]. د ملګرو ملتونو سرتره Antonio Guterres ویلي چې د اوسنیو سوله ساتونکو له وتلو وروسته په لبنان کې د ملګرو ملتونو د ځواک پاتې کېدل حیاتي اهمیت لري [2]. U.S. اړوند خبرې Pentagon ته انتقال کړې دي، چې دا د یوې ستراتیژیکې نظامي خبرو اترو په لور د بدلون څرګندونه کوي [1].
د ځواکونو د وتلو د مهالوارې په اړه سخت اختلاف شته. ځینې راپورونه ښيي چې سوله ساتونکي به تر 2024 کال د پای پورې وتله شي [4]، خو نورې سرچینې وايي چې د UNIFIL ماموریت تر 2027 کال پورې پای ته نه رسېږي [5].
د یو نوي ترتیب لپاره د بیړیا لامل د Israel هغه تورنالۍ دي چې وايي UNIFIL د Hezbollah د نظامي وړتیاګانو د زیاتوالي په مخنیوي کې پاتې راغلی [3]. دې ادعاوو ډیپلوماټیکې هڅورې پیچلې کړې دي، ځکه چې U.S. او أوروبي شریکان د انتقال د مدیریت په اړه مختلف نظرونه لري [3].
د لبنان چارواکي استدلال کوي چې یوازې یو نړیوال حضور کولی شي په جنوب کې ثبات تضمین کړي. دوی د داسې یوې حل لارې لپاره فشار راوړي چې شرعي امنیتي ضمانت وړاندې کړي او وکولی شي د سیمه ییزو جیوپولیتیکي کړاوونو فشارونو ومومای [1, 2].
“لبنان د جنوبي لبنان کې د امنیتي خلا د مخنیوي لپاره د یو نړیوال امنیتي ترتیب غوښتنه کوي.”
د ماموریت د پایېدو د نیټو کې توپیر — چې له 2024 څخه تر 2027 پورې رسېږي — د دې ماموریت د مهالوارې په اړه د نړیوالې موافقې نشتون ښيي. که چېرې ماموریت پرته له کوم جایگزګستیا څخه پای ته ورسېږي، د ملګرو ملتونو د buffer نشتوالی ممکن د جنوبي لبنان کې د بشپړې جګړې د مخنیوي وروستی ډیپلوماټیک لایه له منځه یوسي، او د امنیت مسؤلیت به په بشپړه توګه د لبنان دولت او سیمه ییزو مليشیاګانو پر غاړه پریږدي.
