د Филиپین د سنټټ Blue Ribbon کمیټه د دې ادعاوو په اړه تحقیقات کوي چې د سیلابونو د کنټرول او سړکونو پروژې په قصدي ډول د ټیټو معیارونو سره جوړې شوې ترڅو د فساد لپاره لاره هواره شي.
دا جلسات د عامه पाया جوړو کې د سیسټماتیکو ناکامیو په اړه بحث کوي چې سیمې د طبیعي disasters وړاندې حساسې ساتي او په عین حال کې چې احتمالا عامه فنډونه د خصوصي اشخاصو جیبونو ته لاندې کوي. دا څیړنه دې ته تمرکز کوي چې آیا پروژې په قصدي ډول په لوړو قیمتونو یا کمزورې جوړې شوې ترڅو لوی رشوتونه ترلاسه شي.
سنټور Pia Cayetano په Manila د سنټټ په څال کې د دې پروسیجرو ریاست وکړ. د سنټور Panfilo Lacson په مشرۍ دا کمیټه د گزشتہ ۶ کلونو په موده کې جوړې شوې पाया جوړونه څیړلۍ [1]. دا تحقیقات د Visayas او Mindanao سیمو کې موقع نکې پروژې په کې شاملوي [2, 3].
دا تحقیقات د یوې کړاواره مهالوارت څخه وروسته پیل شول. یو مجلس په اصل کې د ۲۰۲۵ کال د جون ۴ لپاره پلان شوی و، خو وروسته ځنډ شو [4]. کمیټې وروسته د ۲۰۲۵ کال د سپټمبر په ۲۵مه څیړنې ته دوایره کړه [5].
د فساد ادعاوې د قانونګذاره organ د لوړې سطحیو ته رسیدلې دي. دوه سنټوران په دې فسادیز تحقیقاتو کې implicate شوي دي، که څه هم دواړو دا ادعاوې رد کړې دي [6]. د سنټټ نور غړي چې په دې پروسیجرو کې شامل دي پهqu Sen. Alan Peter Cayetano او Sen. Erwin Tulfo کېدای شي.
کمیټه د دې ادعاوو څیړنه کوي چې د کار معیاري نه أقل کیدل اتفاقي نه وو. وړاندې شوی شواهد ښيي چې د انجینرۍ له معیارونو څخه انحراف یو پلان شوی ګام و ترڅو لګښتونه لوړ شي او غیرقانوني تادیات ترلاسه شي. د报道 مطابق، د construction د دې ډول ټیټ کیفیتې نمونې د سیلابونو د کنټرول سربیره د سړکونو د شبکې په څیر په څو نورو पाया جوړو پروژو کې هم اغیزېکې شوې دي.
“په Филиپین کې د گزشتہ ۶ کلونو پرمهال د पाया جوړو پروژې معیاري نه أقل، په لوړ قیمت او د رشوتونو په برخه کې وېشل شوې وې”
دا څیړنه په Филиپین کې د اقلیمي حساسیت او سیاسي فساد ترمنځ تړاو په ګڼه کوي. څرنګه چې دا هیواد د شدیدو سیلابونو سره مخ دی، نو د سیلابونو د کنټرول پروژو کې د معیاري نه أقل موادو قصدي کارول مالي فساد په مستقیم ډول د عامه خوندیتو د خطر په صورت بدلوي. د روانو سنټورانو ښارول وړاندیز کوي چې د رشوتونو شبکه شاید د بودیجې تخصیص د قانونګذاره پروسې کې ژوره ځای %=اخته وي.
