پوپ لیو XIV د دوشمبرې په Vatican City کې د یوې نوې پاپی مانیفیست د خپرېدو پر مهال وغوښتل چې artificial intelligence "disarm" یا غیر مسلح شي [1, 2].
دا اقدام د نوو ټیکنالوژیو په وړاندې د Vatican د چلند کې یو مهم بدلون ښيي، چې د عمومي اخلاقي لارښوونو څخه د AI د وړتیاوو لپاره د Concrete محدودیتونو غوښتنې ته اړوند دی.
په مانیفیست کې، پوپ د انسانانو د کرامت د ساتنې لپاره د AI ټیکنالوژیو د کلکې تنظیمي چارమూنې (regulation) غوښتنه وکړه [2, 4]. هغه خبرداری ورکړ چې د پراختیا اوسنی لور د یوې داسې د quyềnې کلتور ته لاره جوړوي چې کولی شي remote warfare ته ډیر امکان او تکرار ورکړي [4].
پوپ وویل: "موږ باید artificial intelligence غیر مسلح کړو ترڅو دا پر انسانانو غالبه نشي" [2].
د "disarmament" غوښتنې د دې غوښتنې د ځانګړې طبیعې په اړه بحثونه پیل کړل. ځینې راپورونه وړاندیز کوي چې پوپ د AI د ځینو وړتیاوو د سمدستي توقف غوښتنه کوي، پداسې حال کې چې نور یې دا غوښتنه د یوې کلکې تنظیمي چارమూنې په توګه بیانوي ترڅو دا ټیکنالوژي د انساني ژوند پر جریان غالبه نشي [2, 4].
د ځانګړي میکانیزم پرته، پوپ ټینګار وکړ چې نړیوالې ټولنې باید اقدام وکړي ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې ټیکنالوژي د انساني ارادې (human agency) پر ځای ونشي. هغه وویل چې نړۍ د AI ته کلکې تنظیمي چارموڼې ته اړتیا لري ترڅو د quyềnې د هغه کلتور مخه نیسه شي چې remote warfare ته fueling ورکوي [4].
دا مانیفیست په داسې وخت کې وړاندې کیږي چې نړیوال حکومتونه د generative AI او autonomous weapons systems لپاره د یوې متحدې قانوني چوکاټ په جوړولو کې له ستونزو سره لاس گسترونکی دي. د Vatican موقف د نړۍ د اخلاقي مشرانو ترمنځ د دېډې اندیښنې ته اشاره کوي چې د نوښت سرعت د اړینو خوندیتوب او اخلاقي چوکاټونو له پراختیا څخه ډیر تیز دی [2, 3].
“"موږ باید artificial intelligence غیر مسلح کړو ترڅو دا پر انسانانو غالبه نشي."”
Vatican ځان د AI د چټکې تجارتي او نظامي پلي کولو په وړاندې د یو اخلاقي توازن (counterbalance) په توګه ځای په ځای کوي. د 'disarmament' اصطلاح په کارولو سره، پوپ لیو XIV AI یوازې د یوې وسیلې په توګه نه ګوري چې پالیسۍ ته اړتیا لري، بلکې دا د تودوخې او نااستثمرۍ د یوې احتمالي وسیلې په توګه وړاندې کوي چې د هستوي غیر proliferation هڅو په څیر یو نړیوال تړون ته اړتیا لري.
