باروخ سپینوزا د آمستردام د جیودو له ټولنې څخه اخراج شو

باروخ سپینوزا، چې د ۱۷مې پېړۍ یو هلندي-جیود فلسوف و، په رسمي ډول د آمستردام د جیودو له ټولنې څخه اخراج شو ^[1].

دا اخراج د رادیکال فلسفي پلټنو او په اقلیتونو کې د مذهبي او ټولنیز نظم د ساتنې ترمنځ تاریخي کړاو څرګندوي. دا قضیه د مودرنې دورې په پیلا کې د فکري آزادۍ د مبارزې یو کلیدي مثال پاتې کیږي.

سپینوزا په ۱۶۵۶ کال کې د دې منعیت سره مخ شوی و ^[1]. دا پریکړه د هغه د فلسفي لیکنو د څرګندېدو څخه وروسته وشوه، چې ټولنې ته بدعتي ښکاره شوې وې ^[1]. دا نظریات د ټیکال مذهبي چوکاټ او د آمستردام د جیودو د نفوس ټولنیز ثبات لپاره د مستقیمې تهدید په توګه ولیدل شوې ^[2].

د اخراج عمل د یو رسمي منعیت په توګه کار کاوه، چې سپینوزا یې له ټولنیز ژوند او د ډلې له مذهبي ساتنې څخه لرې کړ ^[1]. په ۱۷مه پېړۍ کې، داسې اقدام یوازې یو روحاني سزا نه وه، بلکې یو ټولنیز جلاوالی و چې فرد یې له خپل اصلي ملاترو څخه an isolated (جلا) کړ ^[3].

سپینوزا د دودیزې عقیدې سره د هغه مبارزه د خدای او کائنات د طبیعت په اړه د هغه د نظریاتو محور होता. د کتابونو د الهي سرچینه او د تقدیر د دودیزې پوهې په پوښتنې سره، هغه د خپل وخت له چارواکو سره ټکر وشو ^[2]. دې فکري اصطکاک د هغه د ټولنې څخه د بشپړ اخراج لامل شو ^[1].

سره له دې چې د دې منعیت هدف د هغه د نفوذ خاموشول وو، خو سپینوزا خپلو نظریاتو ته پراختیا ورکوله. عقل ته د هغه تعهد او په خطرناک وختونو کې د فکر هنر د هغه وروستیو کارونو ته تعریف ورکړ، چې پر Enlightenment (روشنه minded) اثر وکړ ^[2]. د ټولنې هڅو چې د هغه شتون له منځه یوسي، په بدل کې هغه د آزاد فکر د وړانده بیګو په توګه د تاریخي میراث په کچه ځای Перول ^[3].