د امریکا سترې محکمې په سهاره د ಮಂಗಳ په ورځ پریکړه وکړه چې Exxon Mobil کولی شي د کوبا د دولتي ادارو څخه د هغو ملکیتونو لپاره د تاوان غوښتنه وکړي چې د څو لسیزو وړاندې ضبط شوي وو [1].
دا پریکړه د هغو امریکايي شرکتونو لپاره چې د کوبا د حکومت لخوا ملي شویو شتمنیو د بېرته ترلاسه کولو هڅې کوي، حقوقي خنډونه کموي. دا پریکړه د هغو دعوو په 处理 کولو کې یو بدلون ښيي چې د بهرنیو souverain ادارو او د سړه جګې پر مهال ضبط شویو ملکیتونو پورې اړه لري.
د 2026 کال د جون ۲۳ نیټې پر وړاندې په یوه ۶-۳ پریکړه کې، محکمې د Exxon Mobil په ګټه پریکړه وکړه [2, 3]. دا شخړه د هغو شتمنیو په اړه ده چې د 1960 کال د کوبا انقلاب څخه وروسته د فیډل کاسترو حکومت لخوا ملي شوې وې [4]. په ځانګړي ډول، دا حقوقي اقدام د کوبا د دولتي شرکت Corporación CIMEX په وړاندې دی [1].
Exxon Mobil د دې دعوې له لارې 1 ملیارډ ډالره د تاوان په توګه غواړي [5]. شرکت ویال چې د هغه د ملکیت ضبط کول غیرقانوني وو او تاوان ورکول اړین دي. دا پریکړه د کیسې ته اجازه ورکوي چې پر وړاندې لاړ شي، چې tým самым د نورو امریکايي شرکتونو لپاره به آسانه شي چې د ورته دورې لپاره د له لاسه ورکړل شویو شتمنیو په اړه ورته دعوې وړاندې کړي [1, 3].
که څه هم دا پریکړه د ترلاسه کولو لپاره یو لاره پرانیستې، خو د فنډونو حقیقي ټول collecting لا هم یو پیچلی ډیپلوماټیک او حقوقي ننګوالی دی. د ټرمپ ادارې د Exxon Mobil د دې هڅو ملاتړ کړ چې دا شتمنۍ ترلاسه کړي [4]. دا پریکړه د ملکیت د حقونو او د 1960 کال د ملي کولو د قانوني حیثیت په اړه د کلونو tensione څخه وروسته وړاندې شوې.
“د امریکا سترې محکمې په سهاره د ಮಂಗಳ په ورځ پریکړه وکړه چې Exxon Mobil کولی شي د کوبا د دولتي ادارو څخه د تاوان غوښتنه وکړي.”
دا پریکړه یو حقوقي مثال (precedent) رامینځه راوړي چې ممکن د نورو امریکايي شرکتونو لخوا د ورته ډول دعوې د یوې څپې په څېر رامنځه راولي چې شتمنۍ یې له 1960 کال وروسته ضبط شوې وې. د دې دعوې د پرمخلاګو کولو په اجازه ورکولو سره، محکمې د کوبا د دولت سره په اوږدنیو شخړو کې د امریکايي شرکتونو پوزیسیون پیاوړې کړی، چې دا ممکن د راتلونکي ډیپلوماټیکو هڅو، د دواړو هیوادونو ترمنځ د تجارت او اړیکو د نارمال کولو په برخه کې پیچلۍ رامنځه کړي.
