ټرمپ د امریکا او ایران د سوله مذاکراتو کې د لویې پرمختګ ادعوه وکړه

ولس رئیس Donald Trump د 2026 کال د جون 12 نیټې ته اعلان کړ چې امریکا د ایران سره د سوله مذاکراتو کې یو لوی پرمختګ ته رسیدلی دی ^[1].

دا پرمختګ په منځني ختیځ کې د خورا ناثاباتۍ له یوې دورې وروسته رامنځته شوی، چیرې چې سمندري حملو او نظامي جګړو د نړۍ د تېلو رسنۍ او د ترانسپورت لارې تر заплаساسۍ لاندې کړې وې. دا اعلان په داسې حال کې وړاندې کیږي چې امریکا د عمان خلیج کې د یو شمير تاConnecting incidents وروسته د سیمې د ثبات لپاره هڅلې کوي.

ټرمپ وویل: "موږ د ایران سره په مذاکراتو کې یو لوی پرمختګ کړی دی — چې د سولې په لور یو حقیقي ګام دی" ^[1].

دا اعلان د دوامداره دښمنۍ له راپورونو سره تضاد لري. د دې اونۍ په پیلاو کې راپورونه ښیي چې امریکا او ایران یو بل ته ډزونه کولې، کوم چې د آسیا د اسټاکونو د ټیټیدو لامل شول ^[3]. سره له دې جګړو، White House د ډیپلوماټیکې حل لور ته د یو بدلون اشاره کوي.

نړیوالو مشرانو دې خبرو ته په احتیاطي خوشحالۍ او د ثبات غوښتنو سره غبرګون ښودلی. د UK Labour مشر Sir Keir Starmer وویل چې د ایران سره هر ډول تړون باید د سیمې لپاره د تلپاتې سولې تضمین وکړي ^[2].

په عین حال کې، دا ډیپلوماټیک پرمختګ په هند کې د غم او غوسې په माहौल کې رامنځته کیږي. د 2026 کال د جون 9 او 10 نیټو ترمنځ، د ایران اړوندو حملو د عمان خلیج کې سوداګریزې کشتی هدف کړې ^[3]. په دې پېښو کې د هند درې سمندري کارګران ووژل شول ^[3].

هند د دې مړینې په اړه د ځوابګو {accountability} غوښتنه کړې. د هند د بهرنیو چارو وزیر Dr. S. Jaishankar وویل چې هند د خپلو سوداګریزې کشتیو پر وړاندې حملې او د دریو سمندري کارګرانو مړینه په کلکه谴منوي ^[3].

بازارونو د ډیپلوماټیک پرمختګ خبرو ته ژمن غبرګون وښود. د جون 12 اعلان وروسته د آسیا اسټاکونه لوړ شول او د تېلو قیمتونه ټیټ شول ^[1]. خو د راپور شویو ډیپلوماټیکو پرمختګونو او دوامداره نظامي کړکېچونو ترمنځ تضاد ښیي چې د Hormuz تنگ کې د امنیتي وضعیت لا هم نازک دی.