ولسمشر Donald Trump دوشنبه اعلان کړ چې د هرمز تنگه به تر جمعې تک په بشپړ ډول بیرو شي او کوم ټول (لګمان) به پکې نه وي [1], [2].
د دې حیوي لاره بیرویدل د امریکا او ایران ترمنځ د لاسلیک شوي د سولې تړون پایله ده، چې احتمالا به د نړیوالو انرژیو بازارونه مستکره کړي او په سیمه کې دښمنۍ کمې کړي.
Trump دا اعلان په فرانسه کې د G7 سرپرستانو د summit په څپه د فرانسویې ریپبلیک ولسمشر Emmanuel Macron سره په یوېूनې کې وکړ [3], [4]. هغه وویل چې د سولې تړون کړو د هغو جګړو او دښمنیو پای ته رسولې چې مخکې یې په سیمه کې د بحري ترانزیټ محدودیتونه لګولي وو [5].
Trump وویل: "د هرمز تنگه به د جمعې په ورځ په بشپړ ډول او بېلګمانه بیرو شي" [2].
سره له دې چې ولسمشر د 19 جون 2026، جمعې ترڅو په بشپړ ډول بیرویلو باندې ټینګار وکړ [2]، ځینې راپورونه د یوې تدریجي پروسې ته اشاره کوي. Trump وویل چې د ایران تړون په بشپړ ډول لاسلیک شوی او د هرمز تنگه په جزئي ډول بیرو شوې ده [6].
د دې لارانې د اوسنی حالت په اړه د اختلافونو سره سره، اداره خپله دا خبره تکراروي چې د سولې تړون د دې بدلون اصلي علت دی. Trump وویل: "موږ د سولې تړون څخه وروسته تر جمعې تک د هرمز تنگه په بشپړ ډول بیرو کوو" [4].
دا اعلان په داسې حال کې راغی چې نړیوال رهبران د G7 summit لپاره راټول شوي ترڅو د نړیوال امنیت او اقتصادي همکارۍ په اړه بحث وکړي. د دې تنگې د بېلګمانه حالت ته بدلون د دې تنکې په جیوپولیټیکي مدیریت کې یو لوی بدلون ښيي، چې د نړۍ د تېلو ترانزیټ د خورا مهمو نقطو څخه یوه ده.
“"د هرمز تنگه به د جمعې په ورځ په بشپړ ډول او بېلګمانه بیرو شي,"”
د هرمز تنگې بشپړ بیرویدل به د نړیوالو تېلو د قیمتونو د نوسو او ناثابیتۍ یو اصلي سبب له منځه یوسي. امریکا د ایران سره د سولې تړون له لارې غواړي د فارس خلیج څخه د انرژۍ صادات بېپرته او مستمر تضمین کړي، چې دا د نړیوال اقتصادي ثبات لپاره حیاتي دي او په سیمه کې د مستقیمې نظامي مواجهې احتمال کموي.
