امریکا او ایران د هرمز تنگې د بیا خلاصولو لپاره پر یو چو کټ اتفاق وکړ

امریکا او ایران د ceasefire د تمدید او د هرمز تنگې (Strait of Hormuz) کې د کشتي تګ راتګ د محدودیتونو د لغولېدو لپاره پر یو چو کټ (framework) اتفاق کړی دی.

دا تړون د یوې پروکسي جګړې د پایپراو او د نړۍ د تېلو د ترانزېټ د یوې تر ټولو مهمې نقطې څخه د سوداګریز تګ راتګ د بحالولو هدف لري. دا تړون په سویتس کې د قطر او پاکستان په وړانداري کې د ترسره شویو مذاکراتو پایله ده.

د راپورونو له مخې، دا چو کټ په پیل کې د 2026 کال د مای 28 نیټې ته اړوند دی ^[1]. وړاندیز شوی تړون د 60 ورځو د ceasefire تمدید شاملوي ^[2]. دا تړون د سیمې د ثبات او د هغې تنگې څخه د کښتۍ د خوندي تېرېدو ډاډ ترلاسه کول غواړي، چې له سختو اختلالاتو سره وړاندې وه.

سره له دې چې چو کټ ترتیب شوی، خو وروستۍ پلي کول لا تر اوسه ناڅرګنده دي. دا تړون اوس مهال د ولسمشر Donald Trump د رسمي تایید په انتظار دی ^[2].

نائب ولسمشر JD Vance Beeb ته وویل: "موږ یو تړون ته ډېر نږدې یو خو لا تر اوسه هلته نه یو."

د دې پروسې په پیلاو کې، د پاکستان لومړی وزیر Shehbaz Sharif د یوې لنډې موده اشاره کړې وه. شریف د مای 28 په تاریخ وویل: "د اسنادو لاسلیک به د جمعې په ورځ ترسره شي" ^[3].

خو د جون 15 څخه تر جون 21 پورې راپورونه ښيي چې مذاکرات له هغه لومړۍ نیټې وروسته هم دوام درلود [4, 5]. د لاسلیک د لومړۍ اعلان او اوسنی وضعیت ترمنځ دا توپال د تصویب یو پیچلی پروسه وړاندې کوي.

Reuters rapporter کړل: " امریکا او ایران د ceasefire د تمدید او د هرمز تنگې باندې د محدودیتونو د لغولېدو لپاره پر یو چو کټ اتفاق کړی دی" ^[1].

امریکایي چارواکونو او ایرانیو مذاکره کوونکو هڅه کړې چې د امنیتي اندېښنو او د خلاصو اوبنیو اقتصادي اړتیاوو ترمنځ توازن رامینځه راولي. دا چو کټ د دواړو هیوادونو ترمنځ د یوې دایمي ډیپلوماټیکې حل لور ته یو احتمالي پلان وړاندې کوي.