امریکا او ایران د جون په 21مه په سویتزرلانډ کې د هستوي تړون او ډیپلوماټیک پلان (road map) رامنځته کولو لپاره د لوړې کچې مذاکره پیل کړې ده.
دا خبرې د سیمه ییزو نورو جګړو د مخنیوي او د تهران د هستوي پروګرام په اړه د امریکا د اندیښنو د pôshولو لپاره یو مهم کوشش دی. یو بریالی تړون کولی شي د制 sanctions (سنکشنونو) د لګښت او د دواړو اړخونو ترمنځ د tensão کمولو لامل شي چې نړیوال ثبات ته یې ګواړه ورکولې ده.
د سرمیټ په پیلا کې د پرمختګ خبرونه ورکړل شول. Kurt Vance وویل چې ایران د مذاکراتو د لومړۍ "ډیر، ډیر ښه" ورځې په جریان کې ومنله چې نړیوال هستوي څیړونکي بیرته هیواد ته ঢکېږي.
د خبرو موجوده قانوني وضعیت په اړه متضاد راپورونه شته. Esmaeil Baghaei وویل چې له امریکا سره د تفاهم یادښت (memorandum of understanding) په الکترونیکي ډول لاسلیک شوی دی. خو نور راپورونه ښيي چې که څه هم مذاکرکونکو د وروستۍ تړون لپاره پر یو پلان (road map) اتفاق کړی، خو تر اوسه هیڅ رسمي تفاهم یادښت لاسلیک شوی نه دی.
وړاندیز شوی لنډمهاله تړون د دوه میاشتې دوره [1] شاملوي ترڅو تر ټولو جنجالي موضوع، یعنې د تهران هستوي پروګرام ته ځواب ووایي. دا موده د دې لپاره ده چې یو ارامونکی وخت رامنځته شي ترڅو ډیپلوماټان د اوږد مهال حل د تخنیکي جزیاتو په اړه پریکړه وکړي.
سره له دې چې ځینې چارکارونکي 낙optimism (امید) لري، خو د وروستۍ تړون لاره لا هم ناپایداره ده. ځینې راپورونه وړاندیز کوي چې د هستوي پروګرام برخلیک لا هم د مذاکرې موضوع ده، پداسې حال کې چې نورې خبرې ښيي چې دواړه هیوادونه یوې اوږد انتظار تړون ته نږدې دي. سربیره پر دې، داسې راپورونه خپاره شوي چې په سویتزرلانډ کې ځینې پلان شوې خبرې د جنوبي لبنان په جګړو کې د ښکېلو کېدو له امله بهیرې شوې دي.
دا مذاکره د ceasefire (توقف جګړې) او سیمه ییز ثبات د سمدني اړتیاوو او د هستوي وسایلو د غیر منتشري (non-proliferation) د اوږد مهال هدف ترمنځ د توازن ایجاد کولو ته ځینste ده. د څیړونکو بیرته راستنیدنه د باور جوړونې د یوې اصلي Measure په توګه ګڼل کیږي ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې ایران خپل هستوي وړتیاوې له موافقه شویو محدودیتونو څخه تیر نه کوي.
“ایران د مذاکراتو د لومړۍ "ډیر، ډیر ښه" ورځې په جریان کې ومنله چې نړیوال هستوي څیړونکي بیرته هیواد ته ঢکېږي.”
د لنډمهالې 'road map' لور ته د حرکت ښیي چې واشنګټن او تهران دواړه د tensione د زیاتوالي سمدني خطر پیژني، مګر د یو جامع تړون لپاره ته اړین باور نلري. د هستوي څیړونکو د بیرته راستنیدو او د مذاکرې د لنډمهاله فرصت په تمرکز کولو سره، دواړه خواوې هڅه کوي چې په تدریجي ډول باور رامنځته کړي. خو د تفاهم یادښت د لاسلیک په اړه تضادونه او په لبنان کې د سیمه ییزو جګړو مداخلات د ډیپلوماټیک پروسې د ناپایدارهوالي نښې دي.
