امریکا او ایران په سویتزرلاند کې د هستي اتفاق په اړه خبرې اترې وکړې

د امریکا معاون ولسمشر JD Vance د ۲۰۲۶ کال د جون ۲۱ په نېټه په جنیوا کې د یوې临سي هستяي اتفاق د خبرو اترو لپاره له لوړپوщо ایرانیو چارواکو سره ملاقات وکړ ^[1].

دا ملاقات د امریکا او ایران ترمنځ د روانې جګړې د پایپراو لپاره یو مهم کوشش دی. خو دا ډیپلوماټیک effort له سختو خنډونو سره وړاندې دی، ځکه په لبنان کې سیمه ییزې tensione د رسمي تړون لاره پیچلې کوي.

مذاکره کوونکي په سویتزرلاند کې د یوې临سي تړون د جزئیاتو د চূড়ান্ত کولو لپاره راټول شول چې هدف یې د هستیايي tensione ثباتول دي ^[2]. د جنیوا د یوې بېطرفه سیمې په توګه انتخاب د بحثونو حساسیت او د لوړ پویا ډیپلوماټیک تبادلې لپاره د یوې خونده امن چاپیریال اړتیا په ګodne کوي ^[3].

سره له دې چې معاون ولسمشر Vance حاضر و، خو خبرې اترې له بهرنیو فشارونو څخه اغېزلې شوې. ولسمشر Donald Trump ایران ته خبرداری ورکړ او ویې ویل چې که ایرانیو پراکسیکانو په لبنان کې خپل فعالیتونه نه ودروي، نو سخت ځواب به ورته ورکړل شي ^[4]. دا अल्टیماتوم د هغو مذاکره کوونکو لپاره چې په teren کې کار کوي، یو ناثابته پس منظر رامینځه راوړی.

د دې سرپرستۍ د پرمختګ په اړه راپورونه متناقض دي. ځینې سرچینو ویل چې مذاکره کوونکي لاهم د临سي تړون په کلیدي جزئیاتو باندې په فعاله توګه کار کوي ^[2]. نور راپورونه وړاندیز کوي چې امریکا او ایران د خبرو اترو وروستی څنډه پرته له کومې تړون څخه پای ته رسوله ^[5].

تهران د مذاکراتو لپاره نورې شرایط هم زیات کړي دي. ایرانیو چارواکو ویل چې حکومت به تر هغه ځونه تړون نه finalize کوي ترڅو چې Israel په لبنان کې خپلې حملې ودروي ^[6]. د هستیايي ډیپلوماسۍ او سیمه ییزې نظامي عملیاتو ترمنځ دې تړاو د جنیوا د جلسو سرعت کړکېچ کړی دی.

د امریکا اداره د هستیايي freeze تعقیب او په مینځ کې د ایران د نفوذ په اړه د 'maximum pressure' پالیسۍ ترمنځ توازن ساتلو ته دوام ورکوي. د دې خبرو اترو پای لا تر اوسه ناڅرګند پاتې دی، ځکه دواړه هیوادونه خپل ستراتیژیک ګټې د جګړې د زیاتوالي د خطر په وړانده تولو.