متحده ایالات او ایران یو临سې ceasefire او د سولې تړون ته رسیدلي دي، چې دې اقدام د نړۍ په کچه د تېلو د قیمتونو د سختې ټیټېدو لامل شوی [1].
دا پرمختګ ځکه مهم دی چې هدف یې د امریکا د بحري بلاکېد (blockade) پای او سیمه ییزو tensione-ګانو کمول دي. دا تړون د هرمز تنگو د بیا खुल کېدو لپاره لاره هواره کوي، چې د نړیوالو انرژۍ supplied-ګانو لپاره یوه حیاتي artery ده او چې د بازارونو د نوسان (volatility) سبب ګرځیدله [1, 2].
د تړون د خبرونو څخه وروسته د بازار عکس العمل سمدستي و. د امریکا Benchmark crude قیمت په 88.90 ډالرو ټیټ شو [3]، چې مخکې له دې د 92.50 ډالرو څخه پورته و [3]. سره له دې چې ځینو راپورونو د هر بیرل د 2 ډالرو ټیټوالی ښودلی [4]، خو نورې اندازې د 3.60 ډالرو څخه ډیر ټیټوالی وړاندیز کوي [3].
پریزیډنت Donald Trump (R-FL) او د ایران چارواکو وویل چې دوی غوښتل د اقتصاد د ثبات لپاره د تېلو جریان په ازاده توګه {flow} پریټه [1, 2]. دا تړون د جګړو په بندیز او د هغو بحري محدودیتونو لیرې کولو باندې تمرکز کوي چې په سیمه کې یې د کشتيباري (shipping) مخه نیولې وه [1, 5].
د اعلان د دقیق وخت په اړه متناقضه راپورونه شته. ځینو سرچینو وویل چې دواړه هیوادونه له رسمي اعلان څخه یوازې څو ساعته لرې دي [5]، په داسې حال کې چې نورو وویل چې تړون لا دمخه لاس ته رسیدلی او اعلان شوی دی [1].
د صنعت تحلیلګانو وویل چې د هرمز تنگو د بیا खुल کېدو اقدام به د انرژۍ له لګښتونو څخه د خطر لوی 'risk premium' لیرې کړي. د geopolitical tension کمیدل به د تېلو تولیدوونکي هیوادونو لپاره د اوږد مهال د قیمت تعیینیو ستراتیژیو باندې اغیز وکړي [2, 5].
“دا تړون د هرمز تنگو د بیا खुल کېدو لپاره لاره هواره کوي، چې د نړیوالو انرژۍ supplied-ګانو لپاره یوه حیاتي artery ده.”
دا临سې تړون په فارسي خلیج کې له نظامي ټکر څخه د ډیپلوماټیک ثبات کیډو ته اشاره کوي. د هرمز تنگو د بلاکېد (blockade) د حل کولو پهڅور، امریکا او ایران په حقیقت کې هغه 'geopolitical risk premium' کموي چې معمولاً د جګړو پر مهال د تېلو قیمتونه لوړوي. که چېرې ceasefire دوام وکړي، دا کیدای شي د انرژۍ د لګښتونو د اوږد مهال کموالي او په منځنۍ خاورو کې د امریکا د بحري حضور د بیا تنظیم سبب شي.
