امریکا او ایران د هرمز تنگې (Strait of Hormuz) په اړه د वाढېدونکو tensioneګانو په وړاندې د یو احتمالي سولې تړون او د 60 ورځنۍ ceasefire تمدید په اړه بحثونه کوي [1].
دا ډیپلوماټیک ګړۍ په داسې وخت کې راځي چې د نړۍ تر ټولو مهمه د تیلو choke-point له ناثباتۍ سره وړاندې کېږي. د دې تنگې هر ډول ګډوډوالی کولی شي د انرژۍ نړیوال قیمتونه لوړ کړي او منځنی خاوره نور هم ناثباته کړي.
ایران د اوبو لارې د تګ لپاره د کښتۍ-همغږۍ او جوازاتو نوي اړوندتیاوې رامنځته کړې دي [2]. د 2024 کال د مای 10 څخه، د ایران چارواکو ویل چې هغه هیوادونه چې د امریکا sanctions ملاتړ کوي، ممکن د دې تنگې له تګ څخه سره د ستونزو سامنا وکړي [3]. دا محدودیتونه د امریکا sanctions، د ایران د اټومي پروګرام او سیمه ییز امنیت په اړه د روانو شخړو له امله دي [4].
سره له دې کړنو، ډیپلوماټیکې لارې پرانیستې دي. پاکستان په دې خبرو کې د منځګړۍ رول لوبوي او د ایران بهرنی minister مؤخراً په نیو ډیلي کې د هند د لومړي وزیر سره وګڼه [2]. د ایران بهرنی minister وویل: "تړون هیڅکله دومره نږدې نه و" [5].
په هرصورت، د امریکا د مشرتابه rhetoric یو ډیر سخت موقف ښکاره کوي. Donald Trump وویل چې امریکا به د ایران سره جګړه وګټي او د یوې حل لارې لپاره چین ته اړتیا نیسي [6]. دا حالت د سولې تړون د نږدې کېدو د خبرونو او د جګړИзې ژبې د دوامداره کارونې ترمنځ یو تناقض رامنځته کوي.
مذاکره کوونکي اوس مهال د هرمز تنگې د پرانیستلو او د سیمې د ثبات لپاره د 60 ورځنۍ وړاندیز په جزیاتو کې څیړنه کوي [1]. پایله لا هم ناڅرګنده ده ځکه چې دواړه هیوادونه د نظامي escalation خطر او د ډیپلوماټیکې وتنې غوښتنې ترمنځ توازن ساتلو هڅې کوي.
“"تړون هیڅکله دومره نږدې نه و."”
د navigation محدودیتونو د imposed کولو او په عین وخت کې د ceasefire مذاکراتو دوه اړیزه لاره د 'coercive diplomacy' یا مجبورونکي ډیپلوماسۍ ستراتیژي ښکاره کوي. ایران د هرمز تنگې په ګواښولو سره غواړي د امریکا sanctions په وړاندې ځان پیاوړی کړي، پداسې حال کې چې د پاکستان او هند په څیر منځګړو ګډون د سیمه ییزو هڅو ته اشاره کوي ترڅو د یوې پراخې بحري جګړې مخه ونیسي چې نړیوال تجارت به له منځه یوه کړي.
