د امریکا وائس پریزیډنت JD Vance (R-OH) او د ایران چارواکو په دې اونۍ کې په Geneva کې د ډیپلوماټیکو خبرو اترو د لومړي ګروپ لپاره سره وګوښتل [1].
دا خبرې اترې د Hormuz تنگ کې د tensione د مخنیوي او د یوې نوې هستяيي تړون لپاره د چو کټ رامنځته کولو په لور یو مهم هڅه ده. دا بحثونه د سیمې د زیاتېدلو tensione او د ceasefire لپاره د بیړنیو غوښتنو په وړاندې ترسره کیږي.
وائس پریزیډنت Vance د امریکا ډیلیګیشن د رهبرۍ لپاره د 2026 کال د جون ۲۱ څخه په سویټزرلانډ کې کېښالیده [2]. د دې meetings اصلي محور یو وړاندیز شوی memorandum of understanding و چې له پنځو claus-ونو څخه جوړ होते [3]. دا سند د یو احتمالي هستيیز تړون او د ceasefire تړون د بحثونو لپاره د اساس په توګه کار کوي [3].
په داسې حال کې چې ډیپلوماټیک پروسس په Geneva کې روان و، ولس predsjed Donald Trump (R-FL) په سیمه کې د ایران د نفوذ په اړه یو خبرداری ورکړ. ولس predsjed په ځانګړي ډول په لبنان کې د ایران د ملاتړ لرونکو ګروپونو پر فعالیتونو ټکی کېښود.
Trump وویل: "ایران باید سمدستي خپل هغه لوړاتله PROXIES چې په لبنان کې دي، د ستونزو له رامنځته کولو څخه منع کړي" [4].
د خبرو اترو د اوسنی حالت په اړه راپورونه توپیر لري. ځینې سرچینې ښيي چې د خبرو اترو لومړی ګروپ د 2026 کال د جون ۲۲ څخه پای ته ورسېد [5]، خو ځینې نورې سرچینې وړاندیز کوي چې د امریکا د ولس ریاست څخه ورکړل شوي ګواښونه لا هم پر روانو خبرو اترو اغیزه کوي [6].
دا خبرې اترې د هستيیز چو کټ تخنیکي اړمندیو او د امریکا د حکومت د امنیتي غوښتنو ترمنځ توازن رامنځته کولو هدف لري، په ځانګړې توګه په Middle East کې د پروکسي جګړو بندول.
“"ایران باید سمدستي خپل هغه لوړاتله PROXIES چې په لبنان کې دي، د ستونزو له رامنځته کولو څخه منع کړي."”
په Geneva کې د وائس پریزیډنت ګډون د ډیپلوماټیکې حل لارې لپاره یو لوړ کچې commitment ښيي، خو په عین حال کې د ولس predsjed Trump عامه خبردارۍ د 'dual-track' ستراتیژۍ ته اشاره کوي. د پنځو claus-ونو memorandum په اړه د رسمي خبرو اترو او پر ایرانی پروکسیو باندې د عامه فشار په یوځای کولو سره، امریکا هڅه کوي چې هستيیز امتیازات د پراخو سیمه ییزو امنیتي اهدافو ترلاسه کولو او په لبنان کې د ایران د ملاتړ لرونکو مليشیاګانو د نفوذ کمولو لپاره وکاروي.
