په داسې حال کې چې د امریکا او اسرائیل ګډې حملې [1] د جګړې لامل شوې او په ایران کې پوهنځارونه تړل شول، پهThousands ګونو افغان زدهکونکي خپلو کورونو ته راستنېږي.
دا لوی کډه په ځانګړې توګه د افغانې ښځو لپاره خورا Kritikal ده، چې له ۲۰۲۲ کال راهیسې په خپل هیواد کې لوړو زده کړو ته منع شوي دي [1]. ډېرو ته د ایران تعلیمي بنسټونه د 学ډګرۍ ترلاسه کولو لپاره یوازینۍ لاس رسېدونکې لار preconditions وه، او د دې بنسټونو تړل کېدل په حقیقت کې د دوی اکاډمیک پرمختګ terminated کوي.
د تړل کېدو دې پروسې په لومړي ځای د تهران پوهنځارونو پر کمپسونو اغېزه کړې ده [1]. زدهکونکي اوس مجبوره دي چې د روانې جګړې د ناثباتیت په څاره افغانستان ته راستنې شي. دا ګډوډي د زدهکونکو د یوې متنوعې ډلې لپاره ستونزه جوړه کړې چې په ایران کې یې د پناه او تعلیم لپاره کوشش کړی و [1].
ځکه چې جګړې په سیمه کې تعلیمي инфраستروکچر فلج کړی، نو د دې اغېزې یوازې د ټولګیو له تاوان څخه زیاتې دي. زدهکونکي د اقامت د له لاسه ورکولو او د هیواد څخه د وتلو پر مهال د خپل قانوني حالت د ناپوهۍ سره مخ دي [1].
دا وضعیت د دې حقیقت له امله نور هم پیچلی شوی چې د یادې حملې له امله عامې خدماتي ادارې په پراخه کچه تړل شوې دي. د پوهنځارونو ناڅاپي تړل کېدل ډېرو زدهکونکو ته ډېر کم وخت ورکړ چې خپلې اکاډمیکې ریکارډونه ترلاسه کړي یا د سرحدونو څخه د خوندي تګ ترتیبات وکړي [1].
کله چې دا زدهکونکي راستنېږي، دوی داسې یو حالت ته مخ کېږي چې چیرې د ښځو تعلیمي حقونه لا هم سرک suppression شوي دي. د ایران د پوهنځارونو تړل کېدل د هغو کسانو لپاره یو مهم بهرنی خوندي ځای (safety valve) له منځه وړي چې په خپل هیواد کې د زده کړو سیسټماتیکې منع کېدو څخه تښارهছিলې.
“پهThousands ګونو افغان زدهکونکي خپلو کورونو ته راستنېږي.”
د ایران د پوهنځارونو تړل کېدل یوازې یو لوژستیک ګډوډوالی نه دی؛ بلکې دا د افغانانو لپاره یو ثانوي تعلیمي بحران رامنځه کوي. څرنګه چې افغان حکومت د ښځو تعلیم محدود کړی، ایران د یوې مهمې ذهني پناه ځای په توګه کار کاوه. د ایران او امریکا-اسرایلي coalition ترمنځ د ژیوپولیټیکي جګړې له امله د دې اختیار له منځه تلول، په حقیقت کې دThousands ګونو ښځو لپاره یو بشپړ تعلیمي بلاک (blockade) بېرته رامنځه کوي.
