د Comptroller and Auditor General (CAG) د یو relatório مطابق، په 2024-25 مالي کال کې د هند ټول 28 ایالتونو مالي کمښت راپورته کړی [3].
دا پراخ خپره شوې کمښت لرونکې لګښتونه په ټولیو سیمه ییز حکومتونو کې د مالي فشار ژورېدو ته اشاره کوي. سره له دې چې ځینو ایالتونو توان کړی چې خپلې پورونه محدودې وساتي، خو üldیز روند د عاید په وړاندې د لګښتونو د توازن ساتلو لپاره یو جدوجهد ښیي.
لسو ایالتونو توان کړی چې خپل مالي کمښت د وړاندیز شوي 3% چوکه څخه لاندې وساتي [1]. په دې ډله کې چې دا نظم یې ساتلی و، Goa، Gujarat، Uttar Pradesh او Maharashtra شامل دي [5]. دا ارقام په دې اړه یو توپر ښیي چې څنګه مختلف ایالتي ادارې مالي مدیریت او د پور کنټرول ته لاس کيږي.
سره له دې چې د کمښت مجموعي ارقام شته، 13 ایالتونو په 2024-25 کې د عاید اضافه (revenue surplus) راپورته کړې [2]. د عاید اضافه هغه وخت رامنځته کیږي کله چې د حکومت دوامداره عاید د هغه له دوامداره لګښتونو څخه زیات شي، که څه هم دا حالت د سرمایې لګښتونو په شمول د üldي مالي کمښته نه ختموي.
پراخه مالي تصویر د پور یو پام وړ زیاتوالی ښیي. د 2025 کال د مارچ 31 څخه تر اوسه د ایالتونو ګډ لګښتونه 90.51 لکه کروره روپیو ته वाढیدلي [4]. دا زیاتیدونکی د پور بار ممکن ایالتونو وړتیا محدوده کړي چې پرته له نورو پورونو راتلونکي पायाختیزو پروژو یا ټولنیزو پروګرامونو ته تمویل ورکړي.
د CAG relatório د یو معیار په توګه کار کوي ترڅو penilaian شي چې ایالتونه څنګه د ټاکل شویو مالي لارښونو سره سم په مسؤلیته خپلې مالیا اداره کوي [3]. د هغو ایالتونو چې د 3% محدودیت په چوکه کې پاتې شوي او د هغو چې له دې څخه تیر شوي د پرتلاو په meio، دا relatório د سیمه ییز مالي ثبات یو نقشه وړاندې کوي.
“په 2024-25 مالي کال کې د هند ټول 28 ایالتونو مالي کمښت راپورته کړ”
دا حقیقت چې هر ایالت کمښت ثبت کړی، د حکومتولۍ لپاره د پور څخه سیسټماتیک تکیه ښیي. که څه هم د 3% کمښت چوکه د اوږدمودت可持续تیا (sustainability) ډاډمنولو لپاره ده، خو د ګډ لګښتونو 90 لکه کروره روپیو څخه زیاتوالی ښیي چې حتی 'منظم' ایالتونه هم د لوړ پور په چاپیریال کې کار کوي. دا وضعیت ممکن د مرکزي حکومت لپاره د مالي مرستو (bailouts) فشار زیات کړي یا ایالتونه مجبور کړي چې د سخت慳و تدابیر लागू کړي.
